De dirigent en het orkest
Dirigent is de baas
De baas van een orkest is de dirigent. Hij geeft het tempo aan en of iets hard of zacht moet klinken en zorgt ervoor dat iedereen tegelijk begint en eindigt.
Met een dirigeerstokje in de hand geeft hij aan hoe het orkest moet spelen.
Een dirigent heeft dus een enorm belangrijke rol. Met behulp van handgebaren laat de dirigent zien wat voor klanken hij wil horen.
Grote bewegingen zorgen voor harde muziek.
Bij kleine bewegingen wordt de muziek juist zachter gespeeld.
Snelle en korte bewegingen laten het orkest snel spelen.
Langzame bewegingen zorgen ervoor dat de muziek langzaam gespeeld wordt.
Bekijk de aflevering
Muziek intens beleven
Vaak zie je dat de dirigent helemaal in de muziek zit. Hij beleeft de muziek erg intens en laat ook door zijn gezichtsuitdrukkingen ook aan de muzikanten zien hoe de muziek gespeeld moet worden. Een goed voorbeeld hiervan is Yannick Nézet-Séguin.
Yannick is een jonge en talentvolle dirigent uit Canada, die sinds 2008 de leiding heeft over het Rotterdams Philharmonisch Orkest.
Partituur
De dirigent leest de muziek van de partituur. Dat is de bladmuziek die voor hem ligt.
In deze partituur staat voor iedere instrumentsoort per regel wat en hoe er gespeeld moet worden.
Staat er een 'f' dan betekent dat 'forte'; dat is Italiaans voor sterk. Dan moet er harder en krachtiger gespeeld worden.
'Piano' betekent zacht en 'andante' langzaam.
De dirigent moet zich heel goed voorbereiden en het muziekstuk van binnen en van buiten kennen voordat hij met het orkest gaat repeteren. Hier zie je een voorbeeld van zo’n partituur.
Verschillende soorten orkesten
Het symfonieorkest is een groot orkest.
Hierin zitten de meeste instrumentengroepen:
blaasinstrumenten, snaarinstrumenten, slaginstrumenten en meestal ook toetsinstrumenten.
Een symfonieorkest heeft vaak een vaste opstelling.
Een harmonieorkest is een orkest dat bestaat uit blaasinstrumenten en slagwerkinstrumenten.
In een harmonie spelen koperblazers, slagwerkers en houtblazers mee.
Zoals de klarinet, dwarsfluit, saxofoon, hobo en fagot.
Iedereen kent wel de fanfareorkesten die door de stad marcheren bij bijvoorbeeld carnaval of de intocht van Sinterklaas. Hierin spelen vooral blazers.
Dat is ook wel logisch, want de muzikanten moeten vaak tegelijk lopen en spelen.
Met een viool zou dat bijvoorbeeld stukken moeilijker zijn!
