Werkstukken

Stam

kloofbijl

De stam zorgt ervoor dat de bladeren van de boom hoog boven de grond groeien. Daar kunnen ze veel zonlicht opvangen. De stam is van hout en vervoert sappen door de boom heen. Er lopen namelijk allemaal vaten door de stam, zoals door ons lijf bloedvaten lopen, waar de voedselrijke sappen doorheen gaan.

De stam van een boom is opgebouwd uit verschillende lagen:

• schors
• bast
• cambium
• spinthout
• kernhout

Schors

Dit is de buitenste laag van de stam. De schors is afgestorven bast. Het beschermt de binnenkant van de stam. Als bomen groeien, wordt de stam ook dikker. De schors groeit dan niet mee. De schors barst dan aan de buitenkant open. Daaronder ontstaat vanzelf weer nieuwe schors.

Bast

De bast zit onder de schors. In de bast worden het water dat de boom heeft opgezogen en de stoffen die de boom heeft gemaakt naar de andere delen van de boom gebracht. De vaten waardoorheen die stoffen en dat water vervoerd worden heten bastvaten.

Cambium

Tussen bast en hout van de stam zit een laag die we cambium noemen. Dit laagje maakt steeds nieuwe plantencellen. Hierdoor kan de stam van de boom dikker en dikker worden.

Spinthout

Onder het cambium zit het spinthout. Het is levend hout. Er lopen nog sapstromen doorheen, zodat het hout water krijgt en voeding.

Kernhout

Het kernhout zit helemaal midden in de stam. Er lopen geen sappen meer door, dus het kernhout krijgt geen water en voeding meer. Het is dus dood hout, maar geeft veel stevigheid aan de boom. Daardoor kan het zijn brede en zware kroon met takken en bladeren dragen.

Kroon

Herfstkleuren

Aan de stam zitten de takken. Alle grote en kleine takken bij elkaar noemen we de kroon van de boom. Hier horen ook de bladeren bij.

Waarom verliest een loofboom zijn bladeren?

herfstbladeren

In de herfst maken de bomen zich klaar voor de winter. De boom gaat dan in een soort winterrust. De wortels nemen dan geen vocht meer op uit de grond. Bladeren hebben veel vocht nodig en als ze in de winter aan de boom blijven zitten, droogt de boom uit. De boom laat daarom zijn blaadjes vallen. Kriebelbeestjes en schimmels maken van deze herfstbladeren weer aarde waar veel voedsel in zit, waar de boom na de winter weer zijn eten uit haalt!

Wortels

Een boom heeft wortels onder de grond. Met de wortels haalt de boom zijn voedsel en water uit de grond. De wortels zorgen er ook voor dat de boom stevig in de grond staat en dus niet zo snel zal omvallen. Deze wortels kunnen heel lang worden. Bij een eik zijn alle wortels bij elkaar net zo groot als de kroon!

Soorten herkennen

Bomen zijn er in verschillende soorten. Door goed naar een boom te kijken kun je zien welke soort boom het is. Dit kan op verschillende manieren:

• Vorm: Bomen zijn er in allerlei vormen. Vaak kun je aan de vorm van de boom zien of het een loofboom of een naaldboom is. De kroon van een loofboom is meestal rond. De kroon van een naaldboom heeft vaak de vorm van een driehoek.
• Blad: Ieder soort boom heeft eigen soort blad. De bladeren hebben verschillende vormen en kleuren.
• Vruchten: Veel bomen hebben vruchten, zoals kastanjes, beukennootjes en eikels. Door de vruchten aan en onder de boom kun je dus een boom herkennen.
• Schors: Aan de schors kun je een boom ook herkennen. Denk maar eens aan de berkenboom, die kun je herkennen aan de witte kleur van de bast. Andere bomen hebben bijvoorbeeld een gladde, of juist een hele ruwe bast!