Massamaatwerk lijkt een ‘contradictio in termines’. Tot voor kort zag men in de wereld van de productie massaproductie en ‘maatwerk’ als tegengestelde principes.
Bij massaproductie gaat het erom dat een grote hoeveelheid identieke producten gemaakt wordt. Dit brengt schaalvoordelen mee: meer van dezelfde betekent per stuk goedkoper.
Gewone arbeider
Schaalvergroting betekende in de 50-er en 60-er jaren voor het eerst de mogelijkheid om een scala aan producten, vooral elektrische apparaten, voor een breed publiek betaalbaar te maken. Daarvoor was op basis van hetzelfde principe al de automobiel bereikbaar geworden voor de gewone arbeiders.
Nog ouder is de boekdrukkunst, waardoor boeken een massaproduct werden, dat voor velen een haalbare aankoop werd. Maatwerk was nog ouder. Ambachtslieden maakten, meestal in rechtstreeks contact met de klant, een product dat uniek of bijna uniek was. De prijs was daar ook naar, maar wie het zich kon permitteren kocht een product dat verder niemand anders had. Na de opkomst van massaproductie werd het bezit van een maatproduct nog onderscheidender.
Goedkoop maatwerk
In vergelijking met de saaiheid van de massaproducten werd de uniciteit van een maatproduct nog hoger gewaardeerd dan toen er nog geen massaproducten waren. Helemaal in de huidige tijd, die we wel als postmodern aanduiden en waarin individualiteit weer hoog op de agenda staat, wordt het door velen als belangrijk gevonden dat men zich van anderen kan onderscheiden door de kleren die men draagt, de auto die men rijdt, de apparaten die men gebruikt, enzovoorts. Maar wie kan zich dat permitteren als maatwerk duur blijft? Massamaatwerk is een antwoord op dat probleem.
Variaties
Bij massamaatwerk wordt net als bij massaproductie een grote hoeveelheid producten gemaakt, maar nu met kleine variaties. Om de prijs laag te houden werkt men nog steeds met gestandaardiseerde onderdelen, maar de assemblage is nu flexibeler en er kunnen verschillende combinaties van onderdelen gemaakt worden. Zo worden de voordelen van massaproductie en die van maatwerk gecombineerd.

