Ruim baan voor Mens & Natuur

Vak:
Biologie
Thema:
Menselijk lichaam
Onderwerp:
Skelet

Het geraamte

Waar dienen alle botten en gewrichten voor?

Je geraamte bestaat uit verschillende botten. Die zorgen dat je rechtop kunt staan en bewegen. Botten zijn door hun bouw stevig maar ook licht. Botten beschermen de kwetsbare organen. Als je een bot breekt, groeien de delen weer aan elkaar.

Een bot bestaat uit beenweefsel, dat is samengesteld uit kalk en lijmstof. Kalk zorgt voor de stevigheid en lijmstof voor de buigzaamheid. Delen van het geraamte kunnen soms onderling bewegen door gewrichten.

Bouw van beenderen

Dankzij de holle beenderen is het geraamte sterk en licht. De holtes in de botten bevatten geel beenmerg. De uiteinden van pijpbeenderen bevatten beenbalkjes. Deze zorgen ervoor dat het bot stevig en licht is. De holten daartussen bevatten rood beenmerg.

Gewrichten

Gewrichten zijn beweegbare beenverbindingen. Er zijn 3 soorten gewrichten. Het kogelgewricht, het scharniergewricht en het rolgewricht. Je schouder is een voorbeeld van het kogelgewricht. Dit kun je veel kanten op bewegen. In je vingers, knieën en elleboog zit een scharniergewricht. Deze kun je maar een kant op bewegen. Een rolgewricht vind je tussen je spaakbeen en ellepijp. Daarmee kun je een draaiende beweging maken.

Botbreuk

Een bot breekt heel moeilijk omdat het heel stevig is, maar toch kan het gebeuren dat het breekt. Tijdens het sporten bijvoorbeeld. Gelukkig groeien de twee gebroken stukken bot weer snel aan elkaar. Dit doet het beenvlies. Dit zorgt voor de diktegroei.

Sport en blessures

Gewrichten worden op hun plaats gehouden door een gewrichtskapsel. Bij een verstuiking of een verzwikking wordt het gewrichtskapsel beschadigd. Dat kan best pijn doen. Je knieschijf beschermt het gewrichtskapsel van je knie.

Als je sport worden je beenderen dikker. Je zult daarvoor voldoende mineralen binnen moeten krijgen. Denk maar aan melk, daar zit bijvoorbeeld kalk in. Dit kalk is erg belangrijk. Als je ouder wordt, verdwijnt het kalk uit je lichaam. Hierdoor worden je botten minder sterk en breken ze gemakkelijker dan eerst.