Carnaval, vastenavond of vasteloavend zoals ze in Limburg zeggen. 3 dagen lang host het zuiden van Nederland op aanstekelijke feestmuziek en worden er honderden liters bier per dag weggewerkt.
Drinken, verkleden en feesten. 3 dagen lang doen de carnavalvierders niets anders. Het is een echt volksfeest dat als sinds jaar en dag wordt gevierd. Zelfs de Romeinen vierden het. Het was een soort lentefeest. Maar toen de katholieke kerk het overnam, veranderde het voor een deel.
Vasten
Vanaf dat moment kwam het accent van carnaval meer op het geloof te liggen. In het Nieuwe Testament wordt er namelijk van gesproken dat Jezus Christus in de woestijn veertig dagen lang vastte. Carnaval is het feest dat de mensen daarop voorbereidt. Drie dagen lang wordt er veel gegeten en gedronken en daarna, vanaf as-woensdag, wordt er veertig dagen gevast. Na deze periode is het Pasen, dus verschilt de datum van het carnaval steeds.
Tegenwoordig vast er niemand meer na carnaval. Toch zou je de betekenis uit de naam kunnen halen. Carne vale is Latijn voor vaarwel vlees. Vastenavond of vasteloavend zegt hetzelfde: de avond voordat het vasten begint.
Zuiden van Nederland
In Nederland wordt er vooral in Noord-Brabant en Limburg carnaval gevierd. Toch heeft het zich in de loop der tijd uitgebreid naar de rest van Nederland, al wordt het daar niet zo uitbundig gevierd. In Nederland zijn er 2 soorten carnaval: het Rijnlandse carnaval en het Bourgondische carnaval. Het Rijnlandse carnaval vind je vooral in de provincie Limburg en in het oosten van Noord-Brabant. Het Bourgondische carnaval vieren ze in de rest van Noord-Brabant en andere steden die het feest over hebben genomen.
Verschillende soorten carnaval
Er is een aantal verschillen tussen de 2 manieren van carnavallen. Het Rijnlandse carnaval lijkt het meest op de manier hoe er in Duitsland en Venetië carnaval wordt gevierd. Het Bourgondische carnaval is minder uitgebreid; daarom wordt het wel het volkse carnaval genoemd. De grootste verschillen zitten in de tradities. Zo worden alleen in het Bourgondische carnaval de namen van de plaatsen veranderd. Vandaar dat de naam van Den Bosch tijdens carnaval verandert in Oeteldonk, terwijl Maastricht gewoon Maastricht of Mestreech (in dialect) blijft heten.
Het getal 11
Prins Carnaval
Het getal 11 is onlosmakelijk verbonden met carnaval. 11 is namelijk het getal van de dwazen. Elk jaar om 11:11 uur op 11 november (de elfde maand) begint carnaval eigenlijk al. Dan vergaderen in Limburg de raden van 11 van de carnavalsverenigingen voor het eerst en worden in Noord-Brabant het carnavalsmotto’s bekend gemaakt.
Prins, kleuren en kostuums
Wat is carnaval zonder prins? In het Bourgondische carnaval krijgt hij of zij tijdens carnaval traditioneel de sleutel van de stad overhandigd van de burgemeester. Het is er dus altijd maar één. In Limburg werkt het anders. Daar heeft elke carnavalsvereniging zijn eigen prins Carnaval. Verder zijn er kleine verschillen. Rijnlands carnaval heeft de kleuren rood, geel en groen, terwijl in het grootste deel van Noord-Brabant de kleuren groen en blauw het meest met carnaval geassocieerd worden. De kostuums worden in het Bourgondische carnaval vooral van oude materialen gemaakt, zoals lappen en oude shirts. Bij het Rijnlandse carnaval wordt het kostuum gekocht of met grote zorg zelf in elkaar gezet.
Overeenkomsten in soorten carnaval
Natuurlijk zijn er ook veel overeenkomsten. Overal zie je namelijk optochten met praalwagens, de prins Carnaval en hoor je feestmuziek. Er wordt vooral in dialect gesproken en er wordt geprotesteerd. Dat laatste gebeurt altijd op een grappige manier. Tijdens de optocht verkleden mensen zich bijvoorbeeld als een sigaret en maken een spandoek met een ondersteunende tekst tegen het rookverbod. Ook zijn beslissingen van de gemeenteraad vaak het onderwerp van spot.