Op een markt van volledige vrije mededinging wordt het gedrag van producenten en consumenten afgestemd met behulp van het prijsmechanisme. Prijzen geven producenten informatie over de door de consument gewilde producten en hoeveel zij willen afnemen. Consumenten worden anderzijds geïnformeerd over de productiemogelijkheden van de producenten.
Tussen de prijzen en de productie- en consumptiebeslissingen is een voortdurende wisselwerking. Een vraagoverschot drijft de prijs op, terwijl een aanbodoverschot de prijs zal drukken. Op een vrije markt tendeert de prijs altijd naar het evenwicht. Waar prijsontwikkelingen het resultaat zijn van vraag en aanbod heerst vrije mededinging.
Manipulatie
Op de markt van studentenkamers heerst geen vrije mededinging. Op deze markt worden de prijzen gemanipuleerd door de overheid. De overheid grijpt in, omdat zij ontevreden is met de uitkomsten van het prijsmechanisme. De prijs die de mensen moeten betalen voor het huis is te hoog, zodat ze geen woning kunnen betrekken. Daarnaast is vaak de kwaliteit van de woning te gering in verhouding tot de prijs die men ervoor moet betalen.
Woningnood
Deze ontevredenheid van de diverse kabinetten gaat terug tot de Tweede Wereldoorlog. Meerdere politici hebben gezegd dat de woningnood zou worden opgelost. Tot op heden is dat nog steeds niet gelukt. De woningnood werd en wordt gezien als volksvijand nummer een. Maar waar ging het mis? De politici hebben zich verkeken op de maatschappelijke veranderingen, zoals toegenomen individualisering, de babyboom, de stijgende migratie en het toenemend aantal echtscheidingen. Met verschillende soorten maatregelen heeft de overheid gepoogd de woningnood op te lossen, zoals bijvoorbeeld: fiscale subsidies, koopwoningsubsidies en staatsgeleide woningbouw. De problemen bij de studentenkamers zijn niet anders en niet minder groot.
Kamernood
Op verschillende manieren wordt geprobeerd de kamernood op te lossen. Zoals bijvoorbeeld het ombouwen van kantoorpanden tot studentenkamers. Echter het ombouwen van kantoorpanden naar studentenkamers is niet zonder problemen. De kosten zijn te hoog en de opbrengsten uit verhuur te laag. Echter de kans van slagen van deze optie is groter wanneer niet-commerciële panden worden omgebouwd tot studentenkamers.
Cruiseschepen en containers
Een andere mogelijkheid is het verhuren van kamers op cruiseschepen of studenten te laten wonen in space-woningen. Deze kamers zijn gebouwd van containers. Door de enorme tekorten aan passende woningen en kamers kunnen de prijzen niet worden losgelaten. Dan stijgen de huurprijzen ver boven het beschikbare budget van de student en huurder.
Effect marktmechanisme
Wanneer de overheid een maximumprijs instelt heeft dat een rechtstreeks effect op de werking van het marktmechanisme. Dit wordt uitgeschakeld. De prijs geeft dan geen informatie meer over vraag- en aanbodoverschotten. Bij het instellen van een maximumprijs zie je vaak op termijn de tekorten groter worden. Het gevolg daarvan is het ontstaan van zwarte markten. Dit zie je ook bij de studentenkamers.