Het aantal koeien in de wei wordt steeds minder. Daarom is het gerechtvaardigd de vraag te stellen of de boer in Nederland nog bestaansrecht heeft. En zo ja, op welke wijze? Melk is een product dat we dagelijks gebruiken. Binnen de bedrijfskolom speelt de zuivelindustrie een belangrijke rol.
Maar ook de overheid heeft een stem van formaat. Veel regels over de landbouw worden bepaald op Europees niveau. Deze regels gaan de komende jaren veranderen. Vandaar dat de boeren verder kijken dan hun traditionele werkzaamheden. Dat biedt kansen om te blijven bestaan.
Dit gebeurt niet meer. Tegenwoordig worden koeien met een robot gemolken
Overschotten
Van oudsher was het landbouwbeleid gericht op het veiligstellen van de voedselvoorziening binnen de EU. Daarom werd in de zestiger jaren een garantieprijzensysteem ingevoerd. Het doel van dit systeem was de productiviteit verhogen. Het gevolg was echter dat de boeren overschotten gingen produceren.
Garantieprijzen
Het systeem van garantieprijzen werkt als volgt. Bij een te lage marktprijs wordt een wettelijke bodemprijs vastgesteld. Indien er een bodemprijs geldt, dan krijgen de boeren een hogere prijs dan op de vrije markt. In deze situatie wordt de markt niet meer geruimd. Bij een minimumprijs is de totale aangeboden hoeveelheid groter dan de totale gevraagde hoeveelheid. Er ontstaat dan een aanbodoverschot. Om de markt te ruimen, koopt de overheid het overschot op. Deze overschotten worden vervolgens of doorgedraaid of gedumpt op de wereldmarkt. Op deze laatste manier wordt nog wat van de kosten terugverdiend.
Hervorming
Dit massaal dumpen leidde in de jaren 80 van de vorige eeuw tot handelsconflicten. En nam het protest tegen de bescherming van de boeren toe. Dit gebeurde ook vanuit de derde wereld. Mede daarom werd de landbouw vanaf 1994 meegenomen in de WTO-afspraken. Daarnaast ging men binnen de EU anders denken. Er waren grote problemen met de stijgende kosten, onevenwichtige prijsverhoudingen en overschotten. Dit leidde tot een hervormingsbeleid.
Verhoging productie
De Nederlandse landbouw levert 10% van het aantal banen (650.000) en 10% van het nationaal inkomen (2005) van Nederland. Vroeger werd de landbouw in Nederland bedreven op gemengde bedrijven. Dit waren kleine zelfvoorziende bedrijfjes. De overschotten werden verkocht op de lokale markt. Nu is dat anders. Na WO II moest de productie omhoog. Dit kon door mechanisatie, intensivering, ruilverkaveling en schaalvergroting. Dit proces is nog steeds gaande.
Stal
Binnen de landbouw leveren de melkveehouders 30 % van de toegevoegde waarde en de werkgelegenheid. Nederland telt 22.000 melkveehouderijbedrijven. De bedrijven tellen gemiddeld 60 melkkoeien. Bij bedrijven met 100 of meer koeien (10%) blijven de koeien zomer en winter op stal. Dit zal gemeengoed worden. Daarnaast zie je dat boeren worden verdrongen naar het noorden van het land of een uitweg zoeken naar het buitenland. Het goede inkomen van de melkboeren staat onder druk. Dit heeft te maken met de grondprijzen, de verplichte melkquota en een veranderd landbouwbeleid.
Export
Nederland is afhankelijk van de export. Zestig procent van alle melkproductie gaat het land uit. Daarom zal de internationaal opererende zuivelindustrie zich verder concentreren. Om tegendruk te bieden, wordt ingezet op innovatie en productvernieuwing. De grootste bedreiging voor de melkboeren zijn de steeds strengere milieueisen.