De kunstenaar Jonas Staal (1981) is beeldend kunstenaar. Zijn kunst is controversieel en politiek beladen. Staal werkt in het grijze gebied tussen politiek en rechtspraak: de Nederlandse politiek brandt zijn vingers niet aan wat wel en niet kan of mag in de kunst maar laat dit over aan de rechter. De rechter op haar beurt weigert een vonnis uit te spreken over politieke kunst.
Staal maakt installaties die mensen aanzetten tot denken over politiek beladen zaken. In 2005 kreeg Staal landelijke bekendheid met zijn ‘Geert Wilders Iconen’: kleine monumenten met foto’s van Geert Wilders omringd door waxinelichtjes, bloemen en knuffelbeertjes. De gedenkplaatsjes, die hij op diverse plaatsen in de (stedelijke) openbare ruimte neerzette, deden denken aan de manier waarop mensen filmmaker Theo van Gogh en politicus Pim Fortuin herdachten na hun dood. Door Geert Wilders op deze manier neer te zetten kreeg de kijker het idee dat ook Geert Widers was vermoord. Dit zette de kijker aan het denken over vrijheid van meningsuiting, en de gevolgen die dit kan hebben. Het Openbaar Ministerie vatte het echter op als een bedreiging aan het adres van Wilders en arresteerde Jonas Staal. Jonas Staal werd vrijgesproken door de rechter.
Autobom
Een ander controversieel werk van Staal was de serie ‘autobom’: Staal plaatste hiervoor autowrakken in het centrum van Rotterdam, zodat het leek of een terroristische aanslag gepleegd was.
Het werk van Staal is altijd politiek gevoelig en controversieel. Misschien nog wel het meest door het ontbreken van een oordeel: hij zet een zeer sterk beeld neer zonder daarbij te laten doorschemeren hoe hij als maker denkt over de achterliggende zaak. Deze objectiviteit maakt dat veel mensen moeite hebben met zijn werk. Is Staal activist of kunstenaar? Zijn de Geert Wilders werken een bedreiging, een manier om Wilders te vereren of een manier om de kijker aan het denken te zetten?
