Havo/vwo Examen Maatschappijleer

Vak:
Aardrijkskunde
Thema:
Wonen
Onderwerp:
Landen

Globalisering

De wereld wordt steeds kleiner

Waar ben je?

Via internet even op een Amerikaanse website kijken. Een mobieltje gebruiken dat in China is gemaakt. In de krant het laatste nieuws lezen over een aardbeving in Zuid-Amerika. In de supermarkt fruit uit Afrika kopen. Elke dag gebruiken we producten uit de hele wereld. We weten wat er in andere werelddelen gebeurt en we gaan er misschien wel op vakantie. Dat was niet altijd zo.

Tot de jaren ‘50 wisten mensen nauwelijks wat er buiten hun eigen woonplaats gebeurde. Ze woonden vlak bij hun werk. Auto’s, telefoons en televisies bestonden wel, maar gewone mensen konden deze niet betalen. Vakanties waren al helemaal ondenkbaar. Als er belangrijk nieuws was, dan kon je dat in de bioscoop zien. Bedrijven waren veel kleiner dan nu. Ze produceerden en verkochten hun producten in eigen land en vaak alleen in de eigen stad. In een winkel in Nederland lagen hele andere producten dan in een winkel in België of Duitsland.

Internationale bedrijven

internationaal bedrijf Philips

Philips, een multinational van Nederlandse oorsprong.

Nu is dat anders. Of je nu in een elektronicawinkel, een supermarkt of een kledingwinkel staat: bijna alle producten komen van grote, internationale bedrijven. Deze bedrijven hebben fabrieken en kantoren in een groot aantal landen en verkopen hun producten over de hele wereld. Philips is een voorbeeld. Het bedrijf heeft fabrieken in Argentinië, Brazilië, China, India, Indonesië, Israël, Mexico, Singapore, Thailand, de Verenigde Staten en Zuid-Korea.

Oorzaken van globalisering

Globalisering betekent dat mensen, bedrijven en landen over de hele wereld steeds meer met elkaar verbonden zijn. Daarbij gaat het niet alleen om producten, maar ook over informatie, cultuur en politiek. Trends in Amerika en de mode in Milaan bepalen voor een deel wat er in Nederland in de winkel hangt. Beslissingen die de Nederlandse regering neemt, hangen deels af van de Amerikaanse president.

Er zijn 3 oorzaken voor globalisering:

  • Door betere communicatiemogelijkheden weten we veel beter wat er in landen gebeurt. De televisie was daarbij belangrijk. Door internet ging dit nog sneller.
  • Snellere en goedkopere transportmogelijkheden maken het mogelijk om producten en grondstoffen snel te vervoeren over grote afstanden. Daardoor kunnen landen en bedrijven over de hele wereld met elkaar handelen.
  • Het is goedkoper om producten in één grote fabriek te maken, dan in verschillende kleine fabrieken. Er zijn dan minder machines en andere zaken nodig. Vooral als die grote fabriek in een land met lage lonen staat, levert dit een flinke besparing op. Deze besparing is vaak groter dan de steeds lagere transportkosten.

Voordelen van globalisering

Globalisering heeft voordelen. We kunnen producten uit de hele wereld kopen. Daardoor is er veel meer keuze en zijn producten veel goedkoper. Doordat we veel meer weten van andere landen, voelen we ons ook meer betrokken. We weten wanneer er een grote aardbeving in een ander land plaatsvindt en willen daar ook geld voor geven. We kunnen zelfs op reis naar landen over de hele wereld.

Nadelen van globalisering

protesten tegen globalisering

Protesten tegen globalisering.

Maar globalisering heeft ook nadelen. Veel mensen zijn er dan ook tegen. Globalisering zorgt voor een oneerlijke verdeling van welvaart. Bedrijven kunnen heel gemakkelijk kiezen waar ze hun fabrieken neerzetten. Daarom gaan ze naar de plaats waar arbeid het goedkoopst is. Vaak zijn de arbeidsomstandigheden in deze landen heel erg slecht. Die arbeidsomstandigheden verbeteren niet, omdat de lonen zo laag moeten blijven. Boeren en fabrieken in rijkere landen gaan failliet omdat ze niet kunnen concurreren met de lage lonen. Een ander nadeel is al het transport dat nodig is. Grondstoffen en producten worden over de hele wereld vervoerd. Dat kost veel brandstof en is slecht voor het milieu.