Werken doe je niet zomaar. Er moet iets tegenover staan. Het kost jou immers tijd, die je ook op een heel andere manier had kunnen besteden.
De compensatie die jij voor je ter beschikking gestelde tijd krijgt is vaak een geldbedrag. De wijze waarop dit bedrag tot stand komt verschilt. Zo heb je het tijdloon, stukloon en het premieloon.
Tijdloon
Man werkt in de bouw
De meest gangbare manier van belonen is tijdloon. Je spreekt met je werkgever een bedrag af dat je per uur (of per maand) gaat verdienen. Deze vorm is noodzakelijk als je precisie-arbeid verricht. Een horloge moet goed zijn en mag niet binnen te korte tijd in elkaar geflansd worden. Ook lopende bandwerk en leiding gevende functies worden vaak per uur betaald. Dit komt omdat je geen prestatie-eenheden kunt onderscheiden.
Het voordeel hiervan is dat de loonkosten voor de werkgever gemakkelijk te registreren zijn. Ook kan er genoeg tijd aan het werk worden besteed. Nadeel is dat de werknemer hier misbruik van kan maken en onnodig erg rustig aan doet. Daarom is er controle op het werk nodig. Voor de werknemer is tijdloon voordelig omdat hij/zij elke maand van een vast loon is gegarandeerd.
Stukloon
In plaats van per uur betaald te worden, krijgt je per geproduceerde eenheid een bedrag. Het voordeel van stukloon is dat de werknemer beloond wordt voor de inzet. Doet hij/zij goed zijn best, dan wordt er meer verdiend. Hierdoor is er minder controle op de werkinzet nodig. Wel moet goed de kwaliteit van de geproduceerde eenheden gelet worden, want de werknemer zou het werk kunnen afraffelen om meer te verdienen. Het nadeel van dit systeem is dat er elke maand een ander loon verdiend wordt. In een goede maand verdient de werknemer meer dan in een slechte maand.
Premieloon
Als je tijdloon en stukloon combineert, krijg je premieloon. Hierbij wordt er uitgegaan voor een vast bedrag dat aangevuld kan worden met bonussen. Hard werken kan op deze manier beter beloond worden dan bij tijdloon. Ook heeft de werknemer een redelijk inzicht van wat hij/zij deze maand zal verdienen. Maar door de grote verschillen in loon, kan de loonadministratie een groot karwei worden. Deze manier van belonen zie je vaak bij verkopers. Zij verdienen een bepaald bedrag en krijgen per verkoop een bepaald percentage extra.