Debat: Gevangenisstraf uitsluitend voor geweldsdelicten

Leerschool voor criminelen

De gevangenis

Uit onderzoek van het NSCR blijkt dat  ex-gevangenen zich vaker opnieuw schuldig maken aan criminaliteit dan veroordeelden die geen gevangenisstraf kregen.

Gevangenisstraf beoogt af te schrikken en te voorkomen, maar leidt er dus kennelijk ook nog wel eens toe dat crimineel gedrag wordt bevorderd.

NSCR

Het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR) is een nationaal onderzoekinstituut van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en wordt mede gefinancierd door het Ministerie van Justitie.

Leerschool

Uit het onderzoek blijkt verder dat het aantal gevangenen per inwonertal in Nederland ten opzicht van de andere West-Europese landen sinds de jaren ’70 aanzienlijk is gestegen. Afschrikking werkt dus minder dan gehoopt. Maar nu blijkt dus ook dat gevangenissen werken als ‘leerschool’ voor criminaliteit, waar zij elkaars houding en motivatie negatief beïnvloeden of elkaar de kneepjes van het vak bijbrengen. De conclusie kan dan zijn dat het verblijf in de gevangenis er niet toe bijdraagt dat de gevangene resocialiseert.

Opnieuw misdaad plegen

Onderzoekers hebben een studie gedaan naar twee groepen gedetineerden. Den groep met personen die tussen hun 26ste en 28ste tot een gevangenisstraf werden veroordeeld en een groep met personen die in die jaren wel met justitie in aanraking kwamen, maar om beleidsredenen niet werden vervolgd of die veroordeeld werden tot een taakstraf of een boete. Dan blijkt dat  ‘gevangenisgestraften’ meer met justitie in aanraking komen voor nieuwe misdrijven dan de ‘niet-gevangenisgestraften’ uit de controlegroep. Zelfs voor veelplegers geldt dat zij vaker opnieuw met justitie in aanraking komen als ze gevangenisstraf krijgen, dan wanneer dat niet het geval is.

Eenmalig onderzoek

In vergelijking met anders gestraften is de kans op criminaliteit na een gevangenisstraf dus hoger in plaats van lager. Helaas gaat het hier om een eenmalig onderzoek, of, en zo ja, wélk effect gevangenisstraf heeft op het gedrag van de gestraften is nog onvoldoende duidelijk. Wetenschappelijke studies hierover zijn er nog te weinig.