Malaria, waarom kunnen we het niet stoppen? In de vorige eeuw kon je nog een hele zwerm malariamuggen doden met een gifspuit. Nu deert het gif de muggen niet meer. Ook de medicijnen die mensen met malaria zouden moeten genezen werken langzaamaan steeds slechter.
Malariamuggen worden steeds sterker en kunnen steeds meer tegen verschillende soorten gif. De malariamug is resistent geworden. Dat betekent dat de muggen zich aanpassen en gevoelloos worden voor een bepaald gif, waarna er gezocht moet worden naar een nieuw gif. Ook de malariaparasieten die via de muggen op mensen overgebracht worden, worden steeds sterker. Deze parasieten die malaria veroorzaken kunnen steeds beter tegen medicijnen. Dat is een groot probleem. In Afrika neemt mede daardoor het aantal sterfgevallen ten gevolge van malaria steeds meer toe.
Medicijnen tegen malaria
Er bestaan verschillende geneesmiddelen voor malaria en voortdurend komen er nieuwe bij. Dit is noodzakelijk omdat de malariamug resistent wordt voor de meeste geneesmiddelen. Het meest effectieve medicijn is artemesinine. Artemisinine zorgt er tot nu toe voor dat de dodelijke malariaparasiet binnen 3 dagen uit het bloed is verdwenen. Het is een kwestie van tijd tot de parasieten dit medicijn ook kunnen weerstaan.
Onderzoek naar malaria
Over de hele wereld wordt onderzoek verricht naar (nieuwe) methoden voor bestrijding van malaria. Maar het lijkt niet echt prioriteit te hebben. De farmaceutische industrie heeft maar weinig belangstelling om medicijnen te ontwikkelen tegen ziekten die voornamelijk een probleem zijn voor ontwikkelingslanden. Dit komt doordat ze met deze medicijnen weinig geld kunnen verdienen.
Bestrijding van malaria
Malaria is een infectieziekte die wordt overgebracht door een steek van een malariamug. Bestrijding van malaria wordt bereikt door het bedwingen van de malariamug. Dat kan op verschillende manieren:
1. Bescherming tegen muggenbeten (malariamuggen steken vooral vanaf zonsondergang tot zonsopgang):
- door het dragen van bedekkende kleding
- door onbedekte huid in te smeren met insecticide zoals muggenolie/-stift (Deet)
- door te slapen in een muggenvrije ruimte of onder een muskietennet
2. Preventief toedienen van medicijnen voor mensen die blootgesteld worden aan malariamuggen. Dit voorkomt niet dat men geïnfecteerd raakt met malariaparasieten via een muggenbeet, maar de medicijnen doden de parasieten die in het bloed of de lever zitten.
3. Het droogleggen van stilstaand, ondiep water waar de muggen hun eitjes leggen. Op deze manier is de ziekte verdreven uit de VS en Zuid-Europa.
Schimmels tegen malaria?
Het lijkt erop dat schimmels een doorbraak kunnen vormen in de strijd tegen malaria. De malariamug blijkt dood te gaan als deze in aanraking komt met een bepaalde schimmel. Deze schimmel werkt ook bij muggen die al resistent zijn tegen de chemische bestrijdingsmiddelen. Onderzoekers van de Wageningen Universiteit hebben de schimmels getest in een dorp op het platteland van Tanzania. Daar brachten ze de schimmels aan op katoenen doeken en hingen die op aan de plafonds en muren van huizen. Als de mug in contact kwam met de schimmel stierf deze na een week. Deze nieuwe methode geeft hoop aan ontwikkelingslanden, omdat het op een betrouwbare, simpele en goedkope manier grote aantallen muggen kan doden.
Vaccin tegen malaria?
De ontwikkeling van een vaccin tegen malaria laat nog wel even op zich wachten: Nijmeegse onderzoekers hebben onlangs aangetoond dat het mogelijk moet zijn om zo’n vaccin te ontwikkelen, maar de miljoenen mensen die momenteel het risico lopen om malaria te krijgen hebben daar nu nog niets aan. De ontwikkeling van een eventueel vaccin is afhankelijk van veel factoren zoals fondsen, expertise en logistiek. En veel gezinnen uit ontwikkelingslanden hebben helemaal geen geld voor een inenting. Een vaccin tegen malaria is voorlopig nog toekomstmuziek.