Er zijn erg veel conflictgebieden in de wereld. Deze gebieden worden ook wel brandhaarden genoemd. In deze brandhaarden komt het dagelijks leven van mensen in gevaar. Vaak hebben ze niet genoeg voedsel en moeten ze vrezen voor hun vrijheid. Vluchten is vaak de enige uitweg.
Er zijn veel oorzaken voor instabiliteit in een regio. Zo kan er sprake zijn van te weinig voedsel, of een slechte verdeling van voedsel waardoor een grote groep mensen honger lijdt. Armoede is zorgt vaak voor onrust. Vaak speelt ook de regering een rol: machthebbers kunnen voordeel hebben van onrust in hun land omdat zij er zelf rijker of machtiger van worden. Een andere oorzaak voor het ontstaan van een brandhaard is strijd tussen bevolkingsgroepen of landen. Gewone burgers kunnen dan letterlijk tussen 2 (of meer!) vuren in komen te staan.
Aantallen vluchtelingen en ontheemden in conflictgebieden
Klik om te vergroten
Congo – 1.312.000 ontheemden – 338.400 vluchtelingen
Sri Lanka – 460.000 ontheemden – 115.800 vluchtelingen
Soedan – 5.800.000 ontheemden – 607.100 vluchtelingen
Irak – 2.256.000 ontheemden – 2.076.200 vluchtelingen
Colombia – 2.959.000 ontheemden – 581.600 vluchtelingen
Somalië – 1.000.000 ontheemden – 495.000 vluchtelingen
Afghanistan – 132.000 ontheemden – 2.907.100 vluchtelingen
Oeganda – 717.000 ontheemden – 27.300 vluchtelingen
Kenia - 300.000 ontheemden - 3.100 vluchtelingen
De schuld van het geloof?
Religie wordt vaak aangewezen als schuldige bij een conflict. Op het eerste gezicht lijkt het ook alsof veel groepen vechten om hun geloof te verdedigen. Wie verder kijkt vindt echter in de meeste gevallen een onderliggende reden voor de strijd: (een gevoel van) onderdrukking, tekort aan middelen om te kunnen leven of behoefte aan meer macht.
Als mensen de macht grijpen
Soms heeft de overheid van een land nog maar zo weinig controle over de inwoners dat we van een ‘failed state’ spreken. Als er veel criminaliteit is of machtsmisbruik in de politiek is kunnen gewapende groepen mensen in opstand komen die zelf de macht willen grijpen. Sommige deskundigen spreken al van een ‘failed state’ als deze groepen mensen er nog niet zijn, maar als de situatie zo onzeker is dat ze wel zouden kunnen ontstaan. Een denktank van de Verenigde Naties publiceert jaarlijks een lijst met (mogelijke) ‘failed states’.
Overheid: niet altijd een rots in de branding
In een ‘failed state’, of een staat die dreigt dat te worden, is het normale dagelijks leven niet meer mogelijk. En een land waarin de overheid wel controle over haar burgers heeft is niet per definitie een veilig land. Er zijn immers ook overheden die hun macht misbruiken en een bedreiging zijn voor hun eigen burgers. Dit betekent dat overal in de wereld mensen leven onder slechte omstandigheden. Rust, veiligheid en bescherming door de overheid zijn niet vanzelfsprekend.