Debat: Publieke Omroep

Vak:
Maatschappijleer
Thema:
Massamedia
Onderwerp:
Omroepen

Marktwerking in de omroepwereld

De Publieke Omroep ter discussie

Yvon Jaspers: de Publieke Omroep vertelt jouw verhaal

De laatste tijd staat de functie van de Publieke Omroep ter discussie. Dit heeft vooral te maken met de groei van het aantal commerciële aanbieders van radio en televisie. Zij vinden dat de marktwerking in omroepland om 2 redenen wordt verstoord. Het aanbod van de Publieke Omroep wordt gefinancierd met belastinggeld en het is veel te omvangrijk.

Die commerciële aanbieders wijzen erop dat zij ook voorzien in een aantal ‘publieke functies’. Bovendien, zeggen zij, vraagt niemand zich af of het slecht is voor de kwaliteit van een krant dat de uitgeverij een commercieel bedrijf is. Waarom vraagt men zich dat dan wel af bij de omroep? Commerciële aanbieders van radio en televisie bestaan al lang en ontwikkelen allerlei aanbod waarvoor een publieke aanbieder zich niet zou hoeven schamen, zoals dat van Discovery Channel.

Bestaansrecht

Daar komt bij dat al geruime tijd de bodem gevallen uit het belangrijkste bestaansrecht van de Publieke Omroep; de zogenaamde verzuiling. Die verzuiling berustte op de gedachte dat de overheid voor de uitvoering van omroeptaken niet op winst gerichte instellingen diende in te schakelen om de veelzijdigheid van het aanbod te kunnen waarborgen. Belangrijke culturele, levensbeschouwelijke en ideologische stromingen binnen de Nederlandse samenleving kregen elk zelfstandig toegang tot een deel van de radio- en televisiezenders. Maar tegenwoordig vormen de omroepverenigingen geen afspiegeling meer van de Nederlandse samenleving in de vorm van zuilen.

Aanbod

computer

De gebrekkige aansluiting met de luisteraar en kijker blijkt ook uit het mediagedrag van grote groepen jongeren. Zij luisteren en kijken nauwelijks naar de programma’s van de Publieke Omroep. Dat komt doordat commerciële media-aanbieders meer oog hebben voor de behoeften van de consument. Door tal van technische ontwikkelingen zijn zij steeds meer in staat om aan die behoeften te voldoen. Vooral de klant die zich voor de televisie wil ontspannen, wordt op zijn wenken bediend. De Publieke Omroep heeft dit ook wel in de gaten en past zich aan. Gevolg hiervan is weer dat het aanbod van de Publieke Omroep steeds meer gaat lijken op dat van de commerciële.

Nog een gevolg van het sterk toegenomen media-aanbod en de opkomst van betaal-tv is dat uitzendingen  steeds meer op gewone producten zijn gaan lijken. De verspreiding van snel internet heeft de verschillen tussen distributiekanalen als krant, tv en radio doen vervagen. Wie iets wil horen of zien, gaat gewoon achter de computer zitten en kiest zijn eigen inhoud.

1 zender

Eén politieke partij heeft al een duidelijk standpunt ingenomen in het debat rondom de publieke omroep. De PVV schrijft in haar verkiezingsprogramma dat de Publieke Omroep alleen nog maar opvalt doordat alle programma’s met dezelfde linkse saus zijn overgoten. ‘Uitgangspunt op het gebied van de staatsomroep is dat de Publieke Omroep een aanvulling moet zijn op het commerciële aanbod. Het bestaansrecht is marktfalen. De staatsomroep moet amusement overlaten aan de commercie. Die kan dat veel beter. De Publieke Omroep kan fors kleiner als deze zich concentreert op de kerntaken informatie en educatie. Dan is 1 publieke tv-zender voldoende. Staatsradio hoeft niet langer. Elk format kan ook commercieel geëxploiteerd worden.’