Tijdens een debat of in een overtuigende tekst worden veel argumenten gebruikt. De spreker of schrijver wil je hiermee overhalen om hetzelfde te denken als hij. Sommigen gebruiken hiervoor goede argumenten, maar er kunnen ook drogredenen aangevoerd worden.
Een drogredenering dat lijkt op een goed argument, maar klopt eigenlijk niet. Daarom zijn deze valse redeneringen soms moeilijk te herkennen. Er zijn erg veel verschillende soorten drogredenen, die door de manier van gebruiken net lijken op goede argumenten.
Cirkelredenering
De cirkelredenering is precies wat de naam zegt. Het argument verklaart eigenlijk niets en je zegt twee keer hetzelfde. Voorbeeld: Ik heb geen zin in eten, want ik heb geen trek. Eigenlijk is het argument: “Daarom!”
Persoonlijke aanval
Een simpele oplossing om een ander argument te pareren is door je tegenstander persoonlijk aan te vallen. Door de geloofwaardigheid van iemand in twijfel te trekken, wordt het argument naar beneden gehaald. Je kunt dit op drie manieren doen.
* Je kunt de aanval baseren op eigenschappen van de persoon. Voorbeeld: “Hij is zelf geen vrouw, dus waarom zou hij zich bekommeren om rechten van de vrouw?”
* Je kunt de bedoeling van iemand erbij betrekken. Voorbeeld: “Door mee te doen met de wedstrijd wil hij alleen maar populairder worden!”
* Of je kunt de tegenstelling in de daden van de persoon benoemen. Voorbeeld: “De vorige keer klopte het niet wat hij vertelde, dus waarom zou het nu wel kloppen?”
Verschuiven van de bewijslast
Eigenlijk moet je jouw mening onderbouwen met argumenten. Toch kun je ervoor kiezen om helemaal geen argumenten bij je verhaal te geven. In plaats daarvan leg je de bewijslast gewoon bij de tegenstander. Voorbeeld: “Iedereen weet dat jongens met witte sportschoenen niet stelen.” Of: “Of heb je cijfers waaruit iets anders blijkt?”
Stromanredenering
Een doeltreffende manier die nogal eens in de politiek wordt gebruikt is het verdraaien van het argument van de tegenstander. Door het net anders te gebruiken dan het eigenlijk bedoeld was, lijkt het argument ineens nergens meer op te slaan. Zelfs de meest logische argumenten kunnen op deze manier omver worden geworpen.
Een onjuist causaal verband
Door het te laten lijken dat twee gebeurtenissen die na elkaar gebeuren een causaal verband hebben, heb je snel een geloofwaardig argument gecreëerd. Alleen hoeven de oorzaak en gevolg niets met elkaar te maken te hebben. Voorbeeld: "Sinds er meer kikkers in de vijver zitten, is het water schoner. Dat moet dus wel aan de kikkers liggen!"
Verkeerde vergelijking
Je wilt met een vergelijking iets duidelijk maken, alleen gebruik je hiervoor twee totaal verschillende gedachten. Voorbeeld: “Het is goed dat honden aan de lijn moeten lopen, want baby’s moeten toch ook in een kinderwagen?”
Autoriteitsargument
Een argument kan extra waarde krijgen als een belangrijk persoon hetzelfde vindt of het argument kan ondersteunen. Pas alleen wel op dat je de juiste persoon hiervoor gebruikt. Dit voorbeeld: “Je koopt daar de lekkerste broodjes, want dat zei de minister-president” klopt bijvoorbeeld niet.
Onjuiste generalisatie
Deze drogredenering wordt vaak gebruikt als er snel een conclusie wordt getrokken. Als er in de krant een bericht verschijnt over een groepje jongeren dat een auto in de fik heeft gestoken, wordt soms gezegd: “Kijk wat nou wat ze hebben gedaan. Zie je wel, alle jongeren zijn criminelen!” Dit is fout, omdat je niet iets over een grote groep mensen kunt zeggen naar aanleiding van een iemand.