Vluchtelingenproblematiek is de verantwoordelijkheid van de gehele internationale gemeenschap. De problemen zijn te groot om aan enkele landen over te laten. Landen proberen samen te werken om de problemen aan te pakken. Dit gebeurt in de vorm van de Verenigde Naties.
Op de vlucht na de Tweede Wereldoorlog
Na de Tweede Wereldoorlog zwierven miljoenen vluchtelingen en ontheemden door Europa. In 1951 waren er nog steeds honderdduizenden mensen op de vlucht. Dit was een probleem van veel landen: de landen waar vluchtelingen waren, maar ook de landen waar de vluchtelingen vandaan kwamen. In 1951 besloten 26 landen samen iets aan het probleem te doen. Om het probleem echt goed te kunnen oplossen moesten spelregels worden gemaakt voor de omgang met vluchtelingen. De landen hoopten met het maken van deze regels het vluchtelingenprobleem voor eens en voor altijd op te kunnen lossen.
Het VN-vluchtelingenverdrag
Op 28 juli 1951 werd tijdens de speciale bijeenkomst van de Verenigde Naties het Internationaal Verdrag betreffende de Status van Vluchtelingen (kort: het VN Vluchtelingenverdrag) opgesteld. In het VN Vluchtelingenverdrag staat wie recht heeft op een vluchtelingenstatus en worden de rechten die een vluchteling heeft beschreven. Ook wordt het principe van non-refoulement toegelicht: het idee dat geen mens gedwongen kan worden terug te keren naar een land waar ze niet veilig zijn. Ook landen die het VN Vluchtelingenverdrag niet hebben ondertekend zijn gehouden aan dit principe.
De UNHCR houdt als VN-organisatie voor vluchtelingen in de gaten of landen het Verdrag wel naleven. Het oorspronkelijke Vluchtelingenverdrag was geschreven voor vluchtelingen uit de periode van de Tweede Wereldoorlog. In 1967 werd het verdrag aangepasten konden ook vluchtelingen uit de periode na de Tweede Wereldoorlog een beroep doen op de rechten van het Verdrag. Het Verdrag is een belangrijk vangnet voor vluchtelingen. Toch is er ook kritiek op het Verdrag. Omdat in het Verdrag wordt geschreven dat alleen iemand die de landsgrenzen oversteekt een vluchteling is, vallen de miljoenen ontheemden niet onder het Verdrag.
Wereldvluchtelingendag
Sinds 2000 organiseert de VN jaarlijks de wereldvluchtelingendag. Op deze dag (20 juni) wordt extra aandacht besteed aan vluchtelingen. De VN hoopt dat met het organiseren van zo’n dag mensen positiever gaan denken over vluchtelingen. Om dit te bereiken maakt de VN Vluchtelingenorganisatie UNHCR ook gebruik van bekende sterren. Angelina Jolie is zo’n bekende ster die zich als ambassadeur voor de UNHCR inzet voor vluchtelingen.