Het Oost-Afrikaanse land Kenia werd jarenlang beschouwd als een voorbeeld voor alle Afrikaanse landen: het land was relatief welvarend en politiek stabiel. Het was zelfs een populaire vakantiebestemming. Na de verkiezingen van 27 december 2007 veranderde dit echter plotseling: door verdrukking en verwoesting sloegen honderdduizenden Kenianen op de vlucht.
Verkiezingen met grote gevolgen
De verkiezingsstrijd in Kenia ging tussen de al zittende president Kibaki en oppositieleider Odinga. Toen Kibaki de overwinning opeiste, beschuldigde Odinga hem van fraude.
Een stammenstrijd?
In Kenia wonen verschillende stammen, net als in veel Afrikaanse landen. President Kibaki is een Kikuyu, Odinga een Luo. De Luo-stam voelt zich achtergesteld. Veel Luo’s stemden op Odinga om een einde te maken aan de heersende macht van de Kikuyu’s. Het gevoel van de Luo’s achtergesteld te zijn komt niet uit het niets: onder de rijken, die het meest profiteerden van het succesvolle economische beleid van Kibaki, bevinden zich veel leden van de Kikuyu-stam.
De Kikuyus wonnen de verkiezingen maar de Luo-stam was het hier niet mee eens. De Luo’s begonnen de Kikuyus op grote schaal te verjagen, mishandelen en vermoorden. Hele dorpen werden in brand gestoken. Uiteindelijk hebben circa 15.000 mensen het etnisch geweld niet overleefd. Ruim 250.000 Kenianen sloegen op de vlucht. Nu de situatie stabieler is geworden is ruim de helft van de vluchtelingen inmiddels teruggekeerd naar Kenia.
Een akkoord
Toen na 2 maanden strijd een akkoord werd gesloten tussen Kibaki en Odinga waren zeker 1500 mensen gedood en 600.000 mensen uit hun huizen verdreven. In april werd de nieuwe regering gepresenteerd. Odinga heeft een belangrijke rol als premier gekregen.
Het onderzoek
Op 16 oktober 2008 werd een bijzonder rapport gepresenteerd. Na de onlusten is een onderzoekscommissie ingesteld, voorgezeten door de Keniaanse rechter Philip Waki. Dit is bijzonder omdat het niet vaak gebeurt dat een land zo kort na een gewelddadige machtsstrijd een diepgaand onderzoek naar de gebeurtenissen uit laat voeren.
De resultaten van het onderzoek waren opzienbarend. De strijd na de verkiezingen was niet spontaan ontstaan, maar bleek te zijn georganiseerd door politici, zakenlieden en politieagenten. Aanhangers van beide presidentskandidaten waren hierbij betrokken.
Mogelijke vervolging
Bij de presentatie van het onderzoek stelde Waki voor een tribunaal te laten oprichten ter berechting van de verdachten. De commissie heeft afgeraden de mogelijke aanstichters van de onlusten amnestie te verlenen.
