Exotisch eten, een exotische vakantiebestemming: met het woord exotisch geven we aan dat iets uitheems en dus bijzonder is. Dat geldt ook voor exoten. Dat zijn namelijk diersoorten die op de een of andere manier uit hun oorspronkelijke leefgebied in een andere omgeving terecht zijn gekomen.
De halsbandparkiet, de muskusrat en de nijlgans: stuk voor stuk dieren die niet van oorsprong in Nederland voorkomen. Ze zijn met mensen meegekomen en sindsdien leven ze hier buiten hun natuurlijke verspreidingsgebied. Het zijn dus eigenlijk importdieren.
Met opzet
Sommige diersoorten worden met opzet naar een bepaald land gehaald. Bijvoorbeeld om een andere diersoort te bestrijden, of het land te bewerken. Zo lopen er in Nederland honderden Schotse Hooglanders rond die bepaalde gebieden begrazen en zo het landschap mooi houden. Maar ze komen hier van nature niet voor.
Per ongeluk
De meeste exoten komen echter per ongeluk in een ander gebied terecht. Schepen die van het ene continent naar het andere varen, kunnen onbewust dieren meenemen, zoals mosselen of andere kleine organismen. Deze exoten kunnen in wateren waar zij niet van nature voorkomen het ecosysteem behoorlijk verstoren.
Onderzoek
Wetenschapster Deniz Haydar onderzocht de exoten die op een bootreis meeliften op het schip. Hiervoor bevestigde ze plaatjes op het schip waar de beestjes zich aan vast hechtten. Tegenwoordig groeien er weinig exoten meer op schepen, omdat er speciale middelen worden gebruikt om de groei ervan tegen te gaan. Maar omdat dit vroeger niet zo was, leven er nu talloze dieren en algen in het water waar we helemaal geen weet van hebben.
Biodiversiteit
Hoe meer diersoorten er in een gebied voorkomen, hoe groter de biodiversiteit, zou je denken. Maar dat is niet altijd waar. Als bepaalde diersoorten onbedoeld in een ander gebied terechtkomen, kunnen ze juist een bedreiging vormen voor de biodiversiteit. Dieren moeten met elkaar concurreren om voedsel, de exoten kunnen inheemse dieren en planten ziek maken wat weer tot uitsterven van andere dieren kan leiden. Een exoot met zo’n negatieve invloed op de biodiversiteit heet een invasieve soort.


