Voetbal is niet alleen maar sport en spel; het heeft ook donkere kanten. Vechtpartijen, spreekkoren en racisme zijn niet meer weg te denken uit het voetbal. Hooligans en racisme zijn veelbesproken thema’s, wordt hier niet te zwart/wit over gedacht? Hooligans zijn niet altijd hersenloze voetbalfanaten die alles vernielen dat op hun pad komt.
Iedereen heeft wel eens iets gelezen over voetbalhooliganisme. Het leuke aan de informatie die je hierover ziet is dat hooligans allemaal over dezelfde kam geschoren worden. Ze worden neergezet als gekken. Als domme outcasts van de maatschappij die niets beters met hun leven te doen hebben dan het molesteren van bushokjes en winkels. Niets is echter minder waar.
Organisatie
In feite zijn hooligans behoorlijk gemengd en weten deze mensen erg goed waar ze mee bezig zijn. De rellen worden vaak op afspraak georganiseerd met elkaar of met hooligans van rivaliserende clubs. Deze hooligans zijn over het algemeen een klein deel van de ‘harde kern’ van de supporters van voetbalclubs.
Politieke redenen
De supporters die in Nederland stennis schoppen doen dit meestal voor de lol. Maar in Amerika en Zuid-Europa hebben de voetbalrellen vaak een politieke lading. In deze landen hebben deze ‘socios’ ook politieke macht, bijvoorbeeld om te stemmen om het voorzitterschap van een club. Hooligans blijken dus niet altijd ‘hersenloze skinheads’ te zijn.
Racisme
Dat racisme een onderdeel is van voetbal lijkt niemand ontgaan te zijn. Niet voor niets lanceerde Thierry Henry vorig jaar de campagne ‘Stand up Speak up’. Veel mensen zijn ervan overtuigd dat racisme slechts voorkomt in het topvoetbal, omdat ze het zelf nooit meemaken als ze voetballen. Dit komt waarschijnlijk doordat dit alleen in de media komt als dit bij topvoetbal voorkomt. Onderzoek leert namelijk dat racisme ook in het amateurvoetbal erg veel voorkomt. Dit racisme uit zich soms in de vorm van beledigingen. Hierbij is het belangrijk om te vermelden dat deze beledigingen tegenwoordig niet alleen over het ras gaat van mensen, maar bijvoorbeeld geloofsovertuiging ook een belangrijke rol speelt.
Minorisering
Eigenlijk kun je beter zeggen ‘minorisering’ dan ‘racisme’, omdat er eigenlijk wordt bedoeld dat mensen om hun achtergrond beledigd worden wanneer men het over racisme heeft. Minorisering kan gezien worden als: iemand behandelen als een minderheid, zowel op negatieve als op positieve manieren (bijvoorbeeld door de minderheid voor te trekken).
Spelers beledigen elkaar vaak om hun achtergrond. Naar eigen zeggen doen ze dit ‘om de ander uit de wedstrijd te halen’. De ‘slachtoffers’ van racisme/minorisering zeggen op hun beurt vaak dat het ‘ze niets kan schelen’ of dat ze ‘alleen maar beter gaan voetballen’. Maar of dit ook echt zo is?
Tekst: Laurens de Roode
Literatuur
Back, L., Crabbe, T. & Solomos. J. (1999). Beyond the racist/hooligan couplet: race, social theory and football culture. British Journal of Sociology, vol. 50 (3), pp. 419-442.
Müller, F., Van Zoonen, L. & De Roode, L., (forthcoming). Accidental racists. : expressions and experiences of racism in local Amsterdam soccer.
Spaaij, R., (forthcoming). Football Hooliganism as a Transnational Phenomenon.
