Niet alleen burgers moeten zich in een rechtsstaat aan de wet houden, de overheid moet dit ook. De rechters controleren of dit gebeurt.
In Nederland hebben wij een onafhankelijke rechtspraak. Dit betekent dat de rechters over hun uitspraken aan niemand verantwoording hoeven af te leggen. Niet aan de ministers, niet aan de leden van het parlement. Rechters zijn onafhankelijk.
Rechters worden voor het leven benoemd. Zij kunnen niet ontslagen worden, ook niet als een rechter een uitspraak doet waarmee een minister het niet eens is.
In de grondwet staat dat iedereen recht heeft op een eerlijk proces. Ook bij een conflict tussen een burger en de overheid beslist de rechter wie gelijk heeft. Op deze manier worden de burgers beschermd tegen eventueel machtsmisbruik door de overheid.
Bij een conflict tussen een burger en de overheid kan de burger ook een beroep doen op de Nationale Ombudsman. Elke burger heeft recht op een behoorlijke behandeling door de overheid. Vaak zorgt de Nationale Ombudsman door middel van overleg tussen beide partijen dat het conflict opgelost wordt.
