VMBO Examen Geschiedenis

De grondwetswijziging van 1917: schoolstrijd en kiesrecht

Katholieke schoolklas: nonnen zijn ook juffrouw

Het bijzonder onderwijs (scholen voor protestantse en katholieke kinderen) kreeg nog steeds minder geld dan het openbaar onderwijs.

Aan deze ongelijke behandeling moest een einde komen.

Wijziging grondwet

De confessionele partijen (van protestanten en katholieken) wilden dat het bijzonder onderwijs net zo veel geld zou krijgen als het openbaar onderwijs. Deze strijd om gelijke betaling wordt de schoolstrijd genoemd. De socialisten wilden uitbreiding van het kiesrecht. Alle mannen en vrouwen moesten actief en passief kiesrecht krijgen. Om beide doelen te bereiken moest eerst de grondwet gewijzigd worden.

Meerderheid

Voor een wijziging van de grondwet is in de Tweede Kamer een tweederde meerderheid nodig. De socialisten hadden deze meerderheid niet. Ook de confessionelen hadden niet genoeg zetels voor een tweederde meerderheid. Maar samen (confessionelen en socialisten) zouden ze het wel redden.

Samenwerking

De socialisten en de confessionelen gingen met elkaar samenwerken om hun doelen te bereiken. Geen onderlinge strijd, maar samenwerking. Even was er vrede (in het Latijn: pax) tussen de partijen. Dit wordt de pacificatie genoemd.

Verbeterde wetten

Er was nu een tweederde meerderheid in de Tweede Kamer om de grondwet te kunnen wijzigen. Het bijzonder onderwijs kreeg nu evenveel geld als het openbaar onderwijs en alle mannen, ouder dan 23 jaar kregen kiesrecht. De vrouwen kregen passief kiesrecht. In 1919 kregen ook zij actief kiesrecht.

In dit dossier

Infoblokken

De politieke situatie voor 184...
De grondwet van 1848: inleidin...
De koning verliest politieke m...
De grondwet van 1848: het parl...
Klassieke grondrechten
Het ontstaan van politieke par...
Het ontstaan van politieke par...
Het ontstaan van politieke par...
Het ontstaan van politieke par...
Het ontstaan van een nieuwe st...
Uitbreiding van het kiesrecht
De grondwetswijziging van 1917...
Van districtenstelsel naar eve...
Van wetsvoorstel tot wet
De kabinetsformatie
Nederland rechtsstaat: inleidi...
Nederland rechtsstaat: de rech...
Nederland rechtsstaat: het pro...
Sociale grondrechten sinds 198...
Verzuiling
Eerste Wereldoorlog - National...
Eerste Wereldoorlog - Militari...
Eerste Wereldoorlog - De aanle...
Eerste Wereldoorlog - Strijd a...
Eerste Wereldoorlog - Strijd a...
Eerste Wereldoorlog - Het eind...
Eerste Wereldoorlog - Een tota...
De Vrede van Versailles
Nederland tijdens de Eerste We...
Het interbellum 1918 – 1933
De opkomst van de NSDAP
Hitler komt aan de macht: Eind...
De vervolging van niet-arische...
Hitler en de jeugd van Duitsla...
Hitler en de buitenlandse poli...
Nederland in de jaren ‘30
Duitsland voor de Tweede Werel...
De Tweede Wereldoorlog: Strijd...
De Tweede Wereldoorlog: Strijd...
De Tweede Wereldoorlog: Strijd...
De Tweede Wereldoorlog: De afl...
Nederland tijdens de Tweede We...
Nederland tijdens de Tweede We...
De Koude Oorlog: Twee verschil...
De Koude Oorlog: Berlijn
De Koude Oorlog: Bondgenootsch...
De Koude Oorlog: Het Marshall-...
De Koude Oorlog: Bouw van de B...
De Koude Oorlog: Cubacrisis
De Koude Oorlog: De ontspannin...
De Sovjet-Unie: Gorbatsjov en ...
De Sovjet-Unie: Gorbatsjov en ...
Het einde van de Koude Oorlog

Downloads

pdfStofomschrijving voor docenten... (212.3 Kb)