In de vierde klas van havo/vwo en de tweede klas van het vmbo moet je kiezen welke kant je op wilt. Op het vmbo kies je voor een sector, havisten en vwo’ers kiezen een profiel.
Bij elk profiel of sector horen andere vakken. Ga bij je keuze in eerste instantie uit van wat je leuk vindt. Maar vraag je ook af of je bijvoorbeeld goed genoeg bent in natuurkunde om Natuur & Techniek te kunnen volgen. Zoek ook uit of het profiel van je keuze aansluit bij de vervolgopleiding die je wilt volgen, als je dat al weet.
Leerwegen op het vmbo
Het vmbo zit anders in elkaar dan havo en vwo. Vmbo’ers kiezen eerst voor een leerweg. Een leerweg is een route naar de vervolgopleiding op het mbo. De leerweg sluit aan bij jouw leerinstelling, dus of je vooral praktisch of theoretisch ingesteld bent.
- de theoretische leerweg
- de gemengde leerweg (theoretisch en praktisch)
- de beroepsgerichte leerweg (praktisch, onderverdeeld in kader- of beroepsgerichte leerweg)
Sectoren op het vmbo
Binnen de leerwegen kun je zelf kiezen voor een bepaalde sector. Er zijn 4 sectoren om uit te kiezen:
- Zorg en Welzijn
- Techniek
- Economie
- Landbouw
Bij elke sector horen andere vakken. Daarnaast volgt iedereen een aantal dezelfde vakken (het gemeenschappelijk deel) en is er vrije keuzeruimte. Kies niet alleen de vakken die je leuk of makkelijk lijken, maar vooral vakken die passen bij wat je later wilt doen. Sommige vervolgopleidingen stellen namelijk bepaalde eisen aan voorkennis en laten je niet met alle sectoren toe.
Profielen in de Tweede fase
Leerlingen op de havo en het vwo kiezen na de derde klas een profiel die aansluit bij hun capaciteiten en interesses. Net als op het vmbo zijn er 4 richtingen om uit te kiezen:
- cultuur en maatschappij
- economie en maatschappij
- natuur en gezondheid
- natuur en techniek
De eerste 2 profielen zijn vooral geschikt voor leerlingen met maatschappelijke interesses: wil je iets gaan studeren met kunst, journalistiek, economie of talen? Kies dan voor een van deze hoofdrichtingen. Ben je iets exacter ingesteld? Dan is natuur en gezondheid of natuur en techniek misschien iets voor jou.
Gemeenschappelijke deel en vrije deel
Er zijn een aantal vakken die iedereen volgt in het gemeenschappelijke deel: Nederlands, Engels, Wiskunde en maatschappijleer bijvoorbeeld. Daarnaast kun je je zelf je vrije deel invullen met een vak van je keuze. Dit is afhankelijk van het aanbod op jouw school: sommige scholen kiezen Latijn, Grieks of Filosofie aan, andere niet. Kijk van tevoren goed na of de vakken die jij leuk vindt ook aansluiten bij de opleiding die je wilt gaan volgen. Anders word je misschien niet toegelaten of moet je een bepaald vak alsnog gaan doen om toegelaten te worden.
Profielwerkstuk
Daarnaast maakt iedere havist en vwo’er in zijn laatste leerjaar een profielwerkstuk: dit is een uitgebreid werkstuk dat aansluit bij een van de vakken uit het profiel. Meer informatie over het profielwerkstuk vind je bij het project over profielwerkstukken op deze site.
Sectorwerkstuk
In het derde of vierde leerjaar van het vmbo maak je een sectorwerkstuk. Dit is een groot werkstuk dat gaat over een onderwerp binnen jouw sector. Het onderwerp mag je zelf kiezen, maar moet gaan over een maatschappelijk thema of de beroepswereld die bij jouw sector hoort. Als je bijvoorbeeld de sector Zorg en welzijn kiest, kun je je sectorwerkstuk schrijven over de problemen in de thuiszorg. Doe je economie, denk dan aan een onderwerp als de economische crisis. Het eindproduct van het sector werkstuk is een geschreven werkstuk of een presentatie.
