Kanker

Vak:
Biologie
Thema:
Cellen
Onderwerp:
Celdeling

Oorzaken en risicofactoren kanker

1 op de 3 Nederlanders krijgt kanker

Kanker in Nederland

Kanker is na hart- en vaatziekten de belangrijkste doodsoorzaak in Nederland. Elk jaar krijgen zo’n 69.000 mensen te horen dat zij kanker hebben. Wereldwijd is dat maar liefst 12 miljoen. Daarvan sterven 7,9 miljoen mensen aan hun ziekte. Dat is 13% van het totale aantal sterfgevallen.

Er zijn meer dan 100 soorten kanker met elk een verschillende ontstaanswijze. Sommige soorten kanker komen meer voor dan andere. Er kunnen verschillende soorten kanker in één familie voorkomen. Die hebben meestal niets met elkaar te maken.

Amper 50 jaar geleden was er nog maar weinig bekend over de oorzaken van kanker. De afgelopen jaren heeft wetenschappelijk onderzoek aangetoond dat er een
verband is tussen het ontstaan van kanker en ons eigen gedrag. Bij ongeveer 50 tot 70% van de mensen die aan kanker overlijden, heeft een ongezonde leefstijl een belangrijke rol gespeeld bij het ontstaan van de ziekte.

Aanleg, milieu, leefstijl en toeval

Onderzoek

Ieder mens loopt een bepaald risico om kanker te krijgen. Ruim één op de drie Nederlanders krijgt in de loop van het leven kanker. Soms heeft iemand aanleg om een bepaalde soort kanker te krijgen, doordat hij al bij zijn geboorte een verandering in zijn erfelijk materiaal (dna) heeft meegekregen. Dit geldt voor ongeveer 5% van alle mensen met kanker.

Sommige mensen denken dat kanker hoofdzakelijk door het milieu wordt veroorzaakt. Toch blijkt milieuverontreiniging maar een kleine rol te spelen: niet meer dan zo’n 1% van alle gevallen van kanker wordt veroorzaakt door milieuverontreiniging. Een ongezonde leefstijl draagt in belangrijke mate bij aan het ontstaan van kanker. Met een gezonde leefstijl kunt u zelf veel doen om dit risico te beperken. Maar een manier van leven die kanker gegarandeerd voorkómt, is er helaas niet. Vaak is kanker het gevolg van een samenloop van omstandigheden. Naast aanleg of leefgewoonten kan toeval een rol spelen. Iemand die altijd gezond heeft geleefd, kan tóch kanker krijgen. En andersom kan iemand die altijd heeft gerookt, oud worden zónder kanker te krijgen.

Risicofactoren

Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat bepaalde leefgewoonten en/of -omstandigheden het risico op een aantal soorten kanker vergroot. Dit worden risicofactoren genoemd. Voorbeelden hiervan zijn: roken, ongezond eten, veel alcohol drinken, onvoldoende lichaamsbeweging en overmatige blootstelling aan de zon. Maar ook: werken met kankerverwekkende stoffen, zoals asbest. De meeste factoren beïnvloeden het risico pas bij langdurige blootstelling. Een risicofactor voor de ene soort kanker hoeft dat niet te zijn voor een andere soort.

Bron: