Aan het einde van de achtiende eeuw is Nederland een Republiek, met aan het hoofd stadhouder Willem V. Hij leeft een luxe leventje in zijn imposante paleis. Hij moet de macht delen met de regenten, maar voelt zich koning. "Géén vuiltje aan de lucht", maar hij vergist zich.
"Aan het Volk van Nederland"
Midden in de nacht worden in de Nederlandse steden in het diepste geheim pamfletten verspreid met de tekst "Aan het volk van Nederland". De inhoud van het pamflet liegt er niet om: "Nederlanders bewapent u..." "Zet de oude elite uit hun macht..." "Volk, kies je eigen vertegenwoordigers..."
Dit schadelijke pamflet wordt natuurlijk meteen verboden. Maar het kwaad is dan al geschied en het wordt alleen maar erger. Er komen meer pamfletten en ook in de kranten staat kritiek op de oude heersende kliek van regenten.
Patriotten
Deze kritiek is geschreven door democratisch gezinde burgers. Ze zien wat er in Amerika gebeurt. Daar hebben ze de Engelse gezagshebbers bestreden en verjaagd. De Verenigde Staten van Amerika is een democratische staat geworden. De kritiek op en de verwensingen naar de gezaghebbers in Nederland neemt toe. Er worden spotprenten gemaakt waarin de regenten worden afgeschilderd als ezels. Het zijn de welgestelde burgers, advocaten, schrijvers, journalisten. Mensen met een frisse, moderne blik. Ze zijn goed op de hoogte van wat er in de wereld verandert. Ze hebben genoeg van de ouderwetse bestuurders, de stadhouders en de regenten. Nederland moet een bestuurlijke eenheid worden. Patriotten noemen ze zich.
De patriotten krijgen steeds meer aanhang
De patriotten krijgen steeds meer aanhang. Ze bundelen hun krachten, in sommige steden vormen ze gewapende burgermilities buiten het leger om, vrijkorpsen. Binnen een paar jaar is de helft van Nederland in handen van de patriotten. Stadhouder Willem V moet toezien hoe de Patriotten ook in zijn eigen Den Haag de macht naar zich toetrekken. Hij kan het tij niet meer keren en geeft de moed op: "Ik wenschte dat ik dood waere, dat mijn vader nimmer stadhouder was geworden. Ik voel ik ben daertoe niet bekwaem. 't Hooft loopt mij om." Willem kan de oppositie niet aan en vlucht naar Nijmegen, ver weg van het patriotische gepeupel in het westen.
Wilhelmina van Pruisen
Zijn vrouw, prinses Wilhelmina is woedend. Ze vindt de vlucht vernederend. Willem kan zich als stadhouder toch niet zomaar aan de kant laten zetten door dat stelletje onbehouwen patriotten? Incognito wil ze terug naar Den Haag. Om de Oranjegezinden daar te steunen tegen de Patriotten. Maar ze komt niet ver. Een vrijkorps van de Patriotten heeft lucht gekregen van haar bedoelingen en houdt haar tegen een stuurt haar terug naar Nijmegen. Wilhelmina laat het hier niet bij zitten. Ze schrijft een brief aan haar broer, de koning van Pruisen. Hij snapt haar vernedering maar al te goed. Hij stuurt zijn troepen naar Nederland om de stadhouder en zijn familie te helpen tegen de Patriotten. En met succes! De buitenlandse troepen verslaan de patriotten. De macht van de stadhouder Willem V wordt hersteld.
De revolutie mislukt
In 1787 komt de stadhouder weer aan in Den Haag. De oude orde wordt hersteld. Er volgen represailles tegen de patriotten. Hun bezittingen worden verbeurd verklaard. Velen vluchten naar Noord-Frankrijk. Daar wachten ze hun moment af. Tot ze ooit zullen terugkeren en hun democratische idealen kunnen verwezenlijken in een modern Nederland.
