Illusionisme is zo oud als de mens en waarschijnlijk de meest universele van de uitvoerende kunsten. In elke cultuur komen illusionisten (tovenaars en magiërs) voor. Dat zijn mensen die het onmogelijke mogelijk lijken te maken en ons werelden voorspiegelen die onze stoutste dromen overtreffen.

Van buiten naar binnen
Vóór 1750 traden illusionisten op in open lucht, op markten en op straathoeken; een podium was er niet. De voorstellingen waren beperkt tot wat zij met zich mee konden dragen of wat het publiek bij zich zou kunnen hebben. Aan het eind van de achttiende eeuw komen illusionisten via herbergen en andere openbare gelegenheden in het theater terecht. Gesteund door de groeiende belangstelling voor wetenschap en wetenschappelijke experimenten onder de gegoede burgerij, belandden de illusionisten al snel in ook in de grotere theaters.

Dresscode
In 1812 wordt in Londen de Egyptian Hall gebouwd, het eerste theater speciaal voor illusionisten. Het zou tot 1873 bestaan. In deze periode ontstaat ook de dresscode voor illusionisten, een rokkostuum, witte sjaal, witte handschoenen en hoge hoed. Ooit geïntroduceerd door Robert Houdin (Harry Houdini, die eigenlijk Erich Weiss heette, heeft zich naar hem vernoemd) om het publiek het gevoel te geven dat hij ‘een van hen’ was. Tot dat moment kozen illusionisten bij voorkeur exotische kostuums om het magische van hun act kracht bij te zetten. Het rokkostuum is nog steeds het trademark van de goochelaar.

Moderne technieken
Tegenwoordig zijn veel moderne technieken beschikbaar. Illusionisten op televisie steken nog steeds veel energie in het overtuigen van de kijker dat deze het zelfde ziet als het publiek dat in de studio aanwezig is. Waar dat mogelijk is wordt veelvuldig gebruik gemaakt van ononderbroken close-ups als ‘bewijs van echtheid’.

Focus en timing
Om het publiek te laten geloven wat ze zien en te voorkomen dat de illusionist ontmaskerd wordt, zijn twee elementen van belang: focus en timing. Door de aandacht van de kijker af te leiden en de trucs precies goed te timen, blijft de werkelijkheid achter de trucs een mysterie. Zo blijft het publiek zich verbazen.