Geloof het of niet, maar sinds enkele jaren is er een bijzondere kinderrechter. Een rechter die zich gespecialiseerd heeft in het beoordelen van leerlingen die spijbelen.
Spijbelen is een overtreding van de Leerplichtwet. En het spijbelprobleem is zo groot geworden, dat besloten is kantonrechters te vragen in aparte zittingen een oordeel te vellen over spijbelaars.
Proces-verbaal
Leerlingen die vaak spijbelen, krijgen bezoek van een leerplichtambtenaar. Of moeten op het gemeentehuis komen. Daar wordt een proces-verbaal opgemaakt. Dat gaat naar de officier van justitie. Deze schakelt de Raad voor de Kinderbescherming in.
Rechtszitting
Op een zitting van de spijbelrechter worden meestal de spijbelaar, de leerplichtambtenaar en de ouder(s) opgeroepen. Daarnaast kan nog een vertegenwoordiger van de Raad voor de Kinderbescherming, of van het Bureau jeugdzorg worden uitgenodigd, als de omstandigheden daartoe aanleiding geven.
Problemen
De eerste spijbelrechter van Nederland vindt het belangrijk dat er een aparte rechter voor dit soort zaken is. Scholieren spijbelen namelijk nooit zo vaak dat zij voor de rechter moeten komen. Als dat gebeurt, zijn er problemen waardoor ze op school niet goed functioneren. In de rechtszaal wil deze rechter daarover met de spijbelaars kunnen praten. Het gaat vaak over ruzie thuis of met vriendjes, ADHD, softdruggebruik of verkeerde vormen van onderwijs.
Belonen
De rechter zegt dat hij liever beloningen uitdeelt dan straffen. Want om de problemen op te lossen is er hulp nodig. Op de zitting wordt het probleem besproken en afgesproken een vorm van hulpverlening in te schakelen. Na een maand of drie wordt dan gekeken of die hulp heeft gewerkt. En of de leerling weer met plezier naar school gaat.
Hulpverlener
De rechter treedt dus meer op als een soort hulpverlener. Hij probeert een probleem op te lossen en besteedt daar soms wel drie of vier zittingen aan. Wel wordt er, als alles goed gaat, een symbolische straf uitgesproken, zoals een voorwaardelijke werkstraf van enkele dagen. Dit om er voor te zorgen dat de leerling niet opnieuw gaat spijbelen.
Politici
Veel politici juichen deze ontwikkeling toe. In de eerste plaats vrezen zij dat jongeren die veelvuldig spijbelen, op straat rondhangen en zo ver afglijden, dat zij tot allerlei vormen van criminaliteit komen. Ontspoorde jongeren zijn maar al te vaak begonnen met schoolverzuim. Bovendien hebben jongeren die zonder een diploma van school komen, later (veel) minder kans op werk. En juist nu is er een grote behoefte aan nieuwe, jonge werknemers.