Vrienden zonder grenzen

Soorten recht

Allemaal regels

De rechtspraak in ons land is een gecompliceerd geheel. Naast de verschillende rechtbanken bestaan er ook verschillende soorten recht.

Elke soort recht kun je zien als een verzameling van een aantal regels. Je kunt te maken krijgen met bestuursrecht, privaatrecht, civiel recht, strafrecht en staatsrecht.

Bestuursrecht
Het bestuursrecht geeft regels over de bestuurstaak van de overheid. De gemeente, de provincie en de rijksoverheid moeten zich hieraan houden. In het bestuursrecht kunnen zij kunnen verschillende soorten besluiten nemen.

Beschikking

Een besluit met een individueel of concreet karakter is een beschikking. Voorbeelden van beschikkingen zijn het verlenen van een vergunning, het terugvorderen van teveel betaalde uitkeringen of de afgifte van een rijbewijs.

Besluit van algemene strekking
Een besluit met een meer algemeen karakter noem je een besluit van algemene strekking. Voorbeelden hiervan zijn een bestemmingsplan voor een bepaald gebied, - het aanwijzen van een bepaald terrein als parkeerterrein en het besluit tot plaatsing van verkeersborden.

Burgers
Het bestuursrecht regelt ook wat burgers kunnen doen als zij het met deze besluiten niet eens zijn. Direct belanghebbenden kunnen bezwaar maken en eventueel in beroep gaan bij de rechter. Hoe men tegen een besluit bezwaar kan maken, moet altijd in het besluit vermeld staan. De belangrijkste regels van het bestuursrecht staan in de Algemene wet bestuursrecht, maar er zijn ook speciale wetten waarin aparte regels staan.

Civiel recht
Het civiel recht, ook wel burgerlijk recht genoemd, beschrijft de regels voor de onderlinge verhoudingen tussen personen. Voorbeelden hiervan zijn het personenrecht, familierecht, handelsrecht, huurrecht en arbeidsrecht.

Een oud wetboek

Privaatrecht
Privaatrecht geeft rechtsregels aan, die rechten en plichten tussen burgers onderling en die tussen burgers en overheden vaststellen. De overheid bekleedt daarbij geen machtspositie. Een voorbeeld hiervan is een arbeidscontract met een schoonmaakbedrijf voor het schoonhouden van een ministerie.

Staatsrecht
Het staatsrecht omvat regels die de organisatie van de overheid, de verhouding tussen de hogere en lagere overheden onderling en de relatie tussen burger en overheid vaststellen. Je kunt denken aan onderwerpen zoals de taakverdeling tussen rijk, provincie en gemeenten, de verhouding tussen regering en volksvertegenwoordiging, de positie van de koning(in) en de rechten van de burger.

Grondwet
In het staatsrecht is de Grondwet verreweg de belangrijkste wettelijke regeling, hierin liggen de regels van onze democratie vast.

Strafrecht
In het strafrecht zijn de regels vastgelegd waaraan burgers zich moeten houden. Al deze regels staan in het Wetboek van Strafrecht en in afzonderlijke wetten. De regels van het strafrecht bestaan uit een omschrijving van strafbare feiten en de manier waarop iemand kan worden gestraft. Als iemand zich niet aan de regels houdt, dan pleegt hij een strafbaar feit en kan hij of zij als verdachte worden aangemerkt. Hij moet dan, wanneer de officier van justitie dat wil, als verdachte voor de rechter verschijnen.

Soorten strafbare feiten
Er zijn twee soorten strafbare feiten. De eerste zijn overtredingen; dit zijn relatief lichte vergrijpen. Misdrijven, zoals moord, zijn ernstige feiten.