De rechtspraak in ons land is een gecompliceerd geheel. Er bestaan verschillende soorten rechtbanken met elk hun eigen rechters. Wanneer moet je nu naar welke rechtbank?
Ons land is opgedeeld in kantons, die elk een kantongerecht hebben. Kantons zijn weer ondergebracht in rechtsgebieden of arrondissementen. Ook binnen ieder arrondissement is een arrondissementsrechtbank gevestigd.
Arrondissements en kantonrechtbank
Elke arrondissementsrechtbank kent meerdere kamers:
- De burgerlijke kamers, waar burgerlijke/civiele zaken behandeld worden.
- De strafkamers, waar strafzaken behandeld worden.
- De bestuurs- of administratieve kamers, waar zaken worden behandeld die met bestuursrecht te maken hebben.
Een kamer behandelt over het algemeen een zaak met drie rechters. Bij elke rechtbank is één van de rechters tot president benoemd. Een uitspraak van een arrondissementsrechter heet een vonnis.
Verschil
Het verschil in Arrondissementsrechtbanken en Kantongerechten zit vooral in de zwaarte van het geschil. In de kantonrechtbank oordeelt een rechter over de minst zware zaken, zoals verkeersovertredingen. De arrondissementsrechtbank behandelt onder andere onder toezichtstellingen, faillissementsaanvragen, echtscheidingen en schulden of vorderingen.
De indeling van Nederland in resorts en arrondissementen (Wikipedia)
Gerechtshoven
Er zijn vijf gerechtshoven in Nederland. Het rechtsgebied van het gerechtshof heet ressort, dit bestaat weer uit een aantal arrondissementen. Een rechter aan het hof heet raadsheer, en een uitspraak van een raadsheer heet arrest.
Hoger beroep
De hoofdtaak van het gerechtshof is rechtspraak in hoger beroep. Tegen een vonnis van de rechtbank kan men hoger beroep instellen bij het gerechtshof. Een uitzondering op deze regel zijn belastinggeschillen, daarin is het gerechtshof rechter in eerste aanleg.
Kamers
Ook een gerechtshof heeft drie soorten kamers. Burgerlijke kamers, strafkamers en belastingkamers. Deze kamers behandelen zaken met drie raadsheren (meervoudige kamers). Voor eenvoudige zaken is er een enkelvoudige kamer. Naast deze drie kamers heeft het hof in Arnhem nog een pachtkamer en het hof in Amsterdam een ondernemingskamer.
Voorkant van de Hoge Raad der Nederlanden
Hoge Raad
De Hoge Raad is het hoogste rechtscollege in Nederland, gevestigd in Den Haag. Ook hier vindt je dezelfde kamers als in de gerechtshoven. Het grote verschil is dat deze kamers zaken behandelen met vijf raadsheren. Ook hun uitspraak heet arrest.
Cassatierechtspraak
Tegen een rechterlijke uitspraken op een ander niveau kan één keer hoger beroep worden ingesteld, daarna kan men alleen nog terecht bij deze Hoge Raad. Daar is geen sprake van hoger beroep, maar van beroep tot cassatie. De rechtspraak van de Hoge Raad heet daarom cassatierechtspraak.
Vernietigen
De Hoge Raad heeft speciale bevoegdheid om een uitspraak van een lagere rechter te vernietigen. De feiten komen bij de Hoge Raad niet meer aan de orde. Die worden als vaststaand aangenomen. De Hoge Raad kijkt alleen of de lagere rechter het recht juist heeft toegepast, dus of hij zijn werk wel goed heeft gedaan.
Hoger beroep
Als je het niet eens bent met een gerechtelijke uitspraak kun je in hoger beroep gaan. Bij hoger beroep wordt een beslissing van een rechter aan een hogere rechter voorgelegd;
- voor de kantonrechter is dat de arrondissementsrechter.
- voor de arrondissementsrechter is dat een raadsheer van het gerechtshof.
- voor de raadsheer van het gerechtshof is dat een raadsheer van de Hoge Raad.
De termijn voor het instellen van hoger beroep is drie maanden. Een partij kan maar één keer in hoger beroep gaan; daarna behoort alleen cassatie bij de Hoge Raad nog tot de mogelijkheden.