Afb. 4-3
De Romeinen zijn een religieus, maar nog meer een praktisch volk. Dit zie je terug aan de bouwwerken die zij hebben ontwikkeld.
Eerst religie: de tempel, zoals we die kennen van de Grieken, maakt nauwelijks verdere ontwikkeling door. Ze is nu trapsgewijs nog maar van één kant benaderbaar in plaats van alle zijdes van het gebouw. De ruimte waar het beeld in staat is naar achter geschoven. De Romeinen hebben ervoor gekozen om de muren en de zuilen in elkaar te laten verzinken. Dit soort zuilen wordt halfzuilen genoemd. Ook de Romeinen gebruiken de Dorische, Ionische en Korintische stijlen, maar dan wel door elkaar. Je kunt dus in een gebouw meerdere stijlen terugvinden. De aandacht van de Romeinen ligt meer bij utilitaire en burgerlijke bouwwerken, dan bij religieuze. Onder een utilitair bouwwerk verstaan we bijvoorbeeld een aquaduct; deze wordt gebruikt om water uit de heuvels en bergen in de steden te vervoeren (afbeelding 4-3). Een voorbeeld van een burgerlijk bouwwerk is een basilica (markthal). Een bekend Romeins bouwwerk is een arena. Op afbeelding 4-2 zien we de arena van Nimes in Frankrijk.
Romeinse bouwmarkt
De Romeinen maken veelvuldig gebruik van beton in hun architectuur. Beton is niet uitgevonden door de Romeinen, maar ze hebben het wel geperfectioneerd. Het sterke materiaal zorgde ervoor dat ze groter en hoger konden bouwen. Tegenwoordig kan iedereen bij een bouwmarkt bouwmateriaal kant en klaar in bepaalde maten en materialen kopen. Dit systeem van kant en klare producten is echter uitgevonden door de Romeinen! Daarvoor werden de onderdelen op de bouwplaats zelf gemaakt. Deze nieuwe manier van werken scheelde veel tijd en geld.
De arena
De arena is een type gebouw dat tot de verbeelding spreekt. Denk maar aan de film The Gladiator. De beroemdste arena is het Colosseum in Rome. De functie ervan is vermaak; er werden wagenrennen gehouden, gevechten tussen gladiatoren, maar ook tussen dieren en mensen. Brood en spelen voor iedereen! Tijdens de vervolgingen van de christenen belanden ook heel wat gelovigen in de arena.
Afb 4-2
Gewelven
Zoals je op de afbeeldingen 4-2 en 4-3 kunt zien maakten de Romeinse architecten vaak gebruik van de rondboog en tongewelf (afbeelding 4-4a). De Boog van Titus in Rome is een ander voorbeeld. Op afbeelding 4-6 zien we de triomfboog, die is gemaakt ter ere van de overwinning van keizer Titus op Jeruzalem in het jaar 70. De keizer reed hier met zijn gevolg onder door tijdens een processie ter ere van de overwinning. De gebeurtenis zelf staat ook afgebeeld op de reliëfs van de boog. Om een vierkante ruimte te overbruggen maakten de Romeinen gebruik van een kruisgewelf. Zie afbeelding 4-4b. Dit type kruisgewelf zou in de middeleeuwen gebruikt worden voor het bouwen van kerken. Een rond gebouw werd overspannen met een koepel. Dit is een type gewelf dat we bij de Grieken niet terugvinden. Het is typisch Romeins. Het Pantheon in Rome is een mooi voorbeeld van de mogelijkheden van de combinatie beton en koepel. Zoek het maar eens op.
Afb. 4-4a, 4-4b, 4-4c
Thermen
Afb. 4-6
De Romeinen wilden erg graag een groot rijk. Daarom moesten de legers zich snel kunnen verplaatsen. Ze legden door heel Europa bruggen en wegen aan en bouwden vestigingen als steunpunten voor de legers. De plaatsen waar ze zich vestigden groeiden later uit tot steden. In iedere stad was een badhuis te vinden. Deze badhuizen worden thermen genoemd. Ze waren niet alleen badvoorzieningen, maar er hoorden bibliotheken, ontmoetingscentra en tuinen bij. Het was de ideale plaats om tijd met je vrienden door te brengen, zaken af te handelen en voor een etentje uitgenodigd te worden. Het is overigens geen Romeinse uitvinding; de Grieken kenden ook badhuizen.