Afb. 4-5a

De reden waarom we in de Romeinse beeldhouwkunst veel Griekse invloeden terugvinden is dat Griekenland in 146 v.Chr. opgenomen wordt in het Romeinse Rijk. Al een eeuw eerder waren de Romeinen onder de indruk van de kwaliteit van het Griekse beeld. Onder de Romeinen waren al vroeg verschillende verzamelaars te vinden van Griekse beeldhouwkunst.

Voor de Grieken hadden de beelden bijna altijd een godsdienstige betekenis. Ze werden gemaakt in het kader van hun religie. De Romeinen daarentegen gebruikten de beelden ook ter decoratie in hun huis of tuin; pure luxe. De van oorsprong bronzen Griekse beelden, werden door de Romeinen in marmer gekopieerd. Soms letterlijk, soms met een kleine aanpassing of toevoeging. Brons en marmer zijn echter 2 totaal verschillende materialen met ieder eigenschappen. Zo bleven een groot aantal marmeren beelden niet in evenwicht en werd er bijvoorbeeld een paaltje of stammetje aan het been van het beeld toegevoegd. Zo is de Apollo van afbeelding 4-5a ook een Romeinse marmeren kopie.

Portretbuste

Afb. 4-5b

Zagen we dat de Griekse beelden ons een ideaalbeeld voorspiegelden; de Romeinse beelden laten ons de dagelijkse werkelijkheid zien. De portretbuste is de belangrijkste bijdrage van de Romeinen als het gaat om beeldhouwkunst. Er bestonden al portretten ten voeten uit, dat wil zeggen een beeld van voet tot kruin, maar nog geen buste. Een buste houdt in dat de beeldhouwer kop, hals en bovenstuk van het torso (gedeelte van het bovenlichaam) laat zien. De geportretteerde wordt niet geïdealiseerd, maar getoond in al zijn of haar (on)volkomenheden! Zie afbeelding 4-5b. Hier zien we een portret van keizer Probus. Hij regeerde van 276 tot 282. Het is een man op leeftijd met een lang, een beetje pezig gezicht. Het is een heel karakteristiek hoofd, dat je zou herkennen als je hem op straat tegen kwam. Het realistisch afbeelden van een persoon komt voort uit de traditie van de Romeinen om een portret van was van overledenen te maken. Het waren een soort dodenmaskers.