Fig. 1-4

De grootste souvenirs uit de prehistorie vinden we in Drenthe in de vorm van hunebedden. Hierin begroeven mensen niet alleen hun dierbaren, maar ze gaven hen ook potten, bekers en beeldjes mee. Deze primitieve vormen van beeldhouwkunst hadden vooral praktische en rituele functies.

Hunebedden zijn eigenlijk een soort massagraven. Veel archeologen denken dat hunebedden behalve de laatste rustplaats van overledenen, ook een ceremoniële of godsdienstige functie hadden. Een minder geaccepteerde opvatting over de functie van hunebedden is dat ze schuilplaatsen tegen rampspoed zouden zijn.

Trechterbekervolk

Afb. 1-3

De hunebedden werden gebouwd door mensen die het Trechterbekervolk genoemd worden: ze maakten potten en bekers in de vorm van een trechter. Ze bouwden de hunebedden van grote zwerfkeien. Voor de bouw gebruikten ze boomstammen, touw en ossen om de stenen te verplaatsen. Dit gebeurde vooral in de winter omdat de grond dan bevroren, dus hard was.

Waarschijnlijk geloofden mensen in de prehistorie in een leven na de dood: het hiernamaals. Van overleden mensen werd de as in potten gedaan en bijgezet in het hunebed. De overledene kreeg allerlei spullen mee in het graf zoals aardewerk, sieraden en wapens. Waarschijnlijk werden alleen belangrijke mensen begraven in een hunebed. Er zijn veel potten teruggevonden in de hunebedden, die in figuur 1-3 zijn afgebeeld.

Venus van Willendorf

Afb. 1-6, Venus van Willendorf

In de graven van de prehistorische mensen zijn beeldjes gevonden. Men boetseerde vrouwenfiguurtjes met grote borsten, dikke buiken en billen. Een beroemd beeldje is ‘de Venus van Willendorf’. Deze is genoemd naar de plaats in Oostenrijk waar het is gevonden. Het beeldje is in werkelijkheid elf cm hoog en waarschijnlijk tussen de 24.000 en 22.000 jaar oud! Het was maar zo klein, omdat de mensen vroeger jagers-verzamelaars waren. Ze trokken rond en hadden geen vaste verblijfplaats. Ze moesten dus al hun spullen met zich meedragen. Een beeldhouwer heeft dit beeldje vergroot op afbeelding 1-6. De prehistorische mensen hoopten door een zwangere vrouw uit te beelden, dat zij veel kinderen zouden krijgen.

Wist je dat op verschillende plekken ter wereld dergelijke beeldjes zijn opgedoken bij volkeren die niet eens van elkaars bestaan wisten? Allemaal hebben ze dezelfde beeldende kenmerken als de Venus van Willendorf. De geleerden zijn er nog niet uit wat ze betekenen. Er zijn verschillende theorieën, maar de wetenschappers worden het niet met elkaar eens. Zeker is wel dat de beeldjes voor de prehistorische mens een belangrijke functie hadden, anders zouden ze ze niet meegeven in graven en met zich meedragen.