Vanaf juli 2008 is het verboden om in de horeca te roken. Maar cafés en restaurants zijn niet de enige plaatsen waar je geen sigaretje meer mag opsteken. Het rokende stokje is bijvoorbeeld ook taboe op stations en in bibliotheken. In de Tabakswet staat precies waar je wel en niet mag roken.
Maar ook in overdekte winkelcentra, evenementenhallen, congrescentra en luchthavens mag niet meer gerookt worden. Het gevolg hiervan is dat rokers zich steeds meer gediscimineerd voelen. Maar ook café-eigenaren zijn niet blij met het rookverbod. Zij zeggen zo veel inkomsten mis te lopen doordat je niet meer binnen mag roken. Na enkele rechtzaken is gebleken dat het rookverbod niet goed genoeg in de wet was opgeschreven. Hierdoor mag er in kleine cafés zonder personeel vanaf juli 2009 weer gerookt worden.
Slimme ideeën
Om onder het rookverbod uit te komen, doopte een aantal kroegen in de Amerikaanse stad Minnesota zichzelf om tot theaters. Want volgens de Amerikaanse wet mag daar in theaters wel gerookt worden. In sommige bars kwamen de gasten zelfs verkleed. In New York pakten ze het anders aan. Want daar mag alleen in een café gerookt worden, als de baas zelf achter de bar staat. Veel kroegbazen zagen door deze uitzondering hun kans schoon. Ze verdeelden de aandelen van hun kroeg onder hun medewerkers. Zo werden die allemaal eigenaar en mocht je altijd roken.
Een Duitser pakte het ook slim aan. Hij hakte enkele gaten in de muur, zodat je je hoofd door een groot gat kon te steken en je handen door twee kleine gaten. Zo konden verstokte rokers binnen staan en toch buiten roken. In Nederland probeerde iemand zijn café om te vormen tot een rokersvereniging. Want in verenigingsgebouwen mag volgens de Nederlandse wet nog wel gerookt worden. Maar daar trapte de controlerende instantie (De Voedsel en Waren Autoriteit) niet in. De kroegbaas kreeg een waarschuwing en moest zich in het vervolg gewoon aan het verbod houden.
Rookverbod door de jaren heen
1990 (invoering Tabakswet)
- rookvrije werkplek in overheidsinstellingen zoals gemeentehuis, scholen en ziekenhuizen
- geen tv en radioreclame
2002
- geen reclame op internet, in bushokjes, tijdschriften
- verbod op gratis uitdelen sigaretten
2003
- verbod op verkoop aan personen jonger dan 16 jaar
- waarschuwingen op pakjes: Roken is dodelijk
2004
- automaten vergrendeld voor personen jonger dan 16 jaar – invoering agecoin
- rookvrij reizen
- rookvrije werkplek
2008
- rookvrije horeca
2009
- rechtzaken cafés waardoor rookverbod voor kleine cafés zonder personeel afgeschaft wordt
Rookverbod in het buitenland
In veel landen mag er al niet meer in horecabedrijven worden gerookt. Zo heb je pech als je in Italië, Noorwegen, Ierland, Frankrijk, Schotland, Wales, Noord-Ierland, Engeland, Malta, Zweden en Nederland een sigaretje wilt opsteken. In België kunnen rokers nog wel terecht in kleine cafés en frietkramen als er een afzuiginstallatie is. Dit geldt ook voor Denemarken. In Duitsland is er over het algemeen een totaalverbod, maar in enkele deelstaten mag je nog wel in horecagelegenheden roken.
Waar mag je nog wel roken?
In Nederland mag je in eerste instantie alleen nog roken in afsluitbare en speciaal aangewezen rookruimten. Er moet op aangegeven zijn dat roken binnen die ruimte is toegestaan. Buiten, op het terras, is roken ook toegestaan. Ook onder overkappingen. Deze mogen alleen niet aan alle kanten (boven- en zijkanten) afgesloten zijn. Verder mag je andere gasten niet hinderen door het roken.
Kleine cafés zonder personeel
Sommige café-eigenaren trokken zich niets aan van het rookverbod. Zij bleven de asbakken gewoon op de tafels zetten. En toen ze een boete kregen, gingen ze naar de rechter. Zij vonden het oneerlijk dat een café zonder personeel ook onder het rookverbod valt. In kleine cafés is immers geen ruimte om een rookhok te plaatsen. Doordat de rechter hen tot twee keer toe gelijk gaf, kwam het rookverbod voor kleine cafés op losse schroeven te staan. De vorige Minister van Volksgezondheid Ab Klink heeft daarom aangekondigd om niet meer te controleren in kleine cafés zonder personeel. Het rookverbod geldt daar dus niet meer.