Ten Oorlog! Europese oorlogen 1789-1919

Napoleon Bonaparte en de Slag bij Austerlitz

Hij won door een goede tactiek

Afbeelding Napoleon Bonaparte

Napoleon Bonaparte

De Franse revolutie, die in 1789 begon, kostte veel Fransen het leven. Na jaren van strijd wilden de Fransen een einde aan de chaos. Napoleon Bonaparte, generaal in het Franse leger, zag zijn kans schoon en pleegde een staatsgreep.

De staatsgreep lukte en Napoleon greep de macht over Frankrijk. Napoleon wilde graag een zo groot mogelijk rijk en begon oorlog te voeren. Zijn taktiek was snelheid. Hij wilde altijd als eerste op het slag veld zijn om zo de strategische posities in te kunnen nemen. Zijn eerste grote verandering in het Franse leger was het dat hij de voedselwagens niet meer mee nam. Dit kostte te veel tijd, de soldaten moeten onderweg maar aan eten zien te komen.

Successen
Napoleon wist met deze tactiek grote successen te behalen. Noord-Italië en Oostenrijk werden uitgeschakeld en in 1795 werd Nederland (de republiek) bezet. Stadhouder Willem V vluchtte naar Engeland.

Slag bij Austerlitz
Tijdens de slag van Austerlitz op 2 december 1805 wist Napoleon met een kleiner leger het van zijn tegenstander te winnen. Er waren zo'n 75.000 Fransen, terwijl er 90.000 Oostenrijkers en Russen waren. Hij deed dit door zijn vijand vanuit het dal aan te vallen. Hierdoor kon hij het leger van de tegenstander in tweëen splitsen en vanaf beide kanten aanvallen. Tegelijkertijd trokken de Fransen de berg op, zodat ze een beter uitzicht hadden en gerichter konden aanvallen. Door dit bijzonder tactische optreden behaalde Napoleon een grote overwinning op het Oostenrijks-Russische leger.

Afbeelding Slag bij Austerlitz

Slag bij Austerlitz

Wapenstilstand
De tsaar van Rusland en de keizer van Oostenrijk tekenen een wapenstilstand met Napoleon. Bij de vrede van Pressburg, een paar weken later, stond Oostenrijk grondgebied in Duitsland en Italië af aan Frankrijk. Napoleon was tevreden over het resultaat. Hij zei tegen zijn soldaten: "Soldaten, ik ben tevreden over u. Voor u zal het voortaan voldoende zijn te zeggen: Ik heb meegevochten bij Austerlitz, en men zal uitroepen: Daar staat een held."

Voorlader
Het Franse leger vocht rond 1800 met de voorlader. Dit was een vuurwapen dat vanaf de voorkant geladen moest worden. Om hem vuurklaar te maken, pakte de soldaat een papieren kokertje met daarin een kogel en kruit. Hij scheurde het zakje open, stopte het kruit en de kogel in de loop. Eén kogel, want je kon er maar een keer mee schieten.

Afbeelding Barabara Karel met voorlader geweer

De voorlader

Met de laadstok stampte de soldaat de kogel goed aan. Het kruit ging aan de zijkant. Hierna werd de haan gespannen en de soldaat kon schieten. In de regen had je een probleem. Dan deed de voorlader het niet. Bovendien was het geweer niet erg precies. Na 100 meter was iemand raken een kunst op zich.

Doden en gewonden
Toch raakten er veel soldaten gewond. Als je was getroffen in arm of been, volgde al snel amputatie. Doktoren opereerden zonder gesteriliseerde instrumenten en zonder narcose. Tenten waren vaak overvol met gewonden en waren een broedplaats van bacteriën. Er stierven vaak meer soldaten aan besmettelijke ziekten dan aan vijandelijk vuur.