Bio-Bits Bovenbouw: Gedrag van dieren

Vak:
Biologie
Thema:
Gedrag
Onderwerp:
Samenleven

Leren

Dieren leren als ze een beloning krijgen

Ara maakt legpuzzel

Ara maakt legpuzzel

Leren stelt een dier in staat zich aan veranderingen in de omgeving aan te passen. Het levert vaak iets op, wat het dier graag wil. Het kan er ook toe leiden dat een onprettige situatie verdwijnt. Beloningen en het ontlopen van straf vormen belangrijke drijfveren om te willen leren.

De psycholoog Thorndike deed proeven met kuikens. Hij hoopte met dit onderzoek meer te weten te komen over het leren bij mensen. De kuikens moesten hun weg in een eenvoudige doolhof zien te vinden. De eerste keer hadden ze daar veel moeite mee. Daarna wisten ze steeds sneller de weg te vinden. Hij kwam er achter dat leren samenhing met oefenen.

Rat in een doolhof

Rat in een doolhof

Trial and error
Opgesloten katten proberen van alles om te ontsnappen. Al doende ontdekken ze per toeval hoe ze uit een kooi kunnen komen. Ze onthouden wat ze deden en passen die kennis later toe. Leren berust hier op trial and error, waarbij de oplossing toevallig wordt gevonden.

Rat in doolhof
Ratten worden veel gebruikt als proefdier. Een rat bepaalt in een onbekend doolhof op goed geluk waar hij langs wil. Hij onthoudt elke keus die hem een beloning oplevert. Na verloop van tijd vindt de rat feilloos de weg.

Duif in skinnerbox
De Amerikaanse psycholoog Skinner ontwikkelde de zogenaamde skinnerbox. Een skinnerbox is een leermachine, waarin een proefdier zichzelf iets kan leren. Een duif moest een bepaald aantal keren op een verlichte schakelaar pikken. Als de duif een tevoren vastgesteld aantal keren pikte, kreeg ze voedsel als beloning.

Beloning
Ook ratten leren in een skinnerbox snel hoe ze aan eten kunnen komen. Een beloning is de reden om te leren. Een dier kan, al naar zijn aard, kunstjes leren als je het daarvoor beloont.