Hormonen zijn controlestoffen die in een daartoe gespecialiseerd weefsel of orgaan worden opgebouwd en op andere weefsels een uiterst specifieke invloed hebben. Ze worden vervoerd door het bloed en afgebroken in de lever. Hormonen verzorgen processen die langzaam over een langere periode verlopen.
Deze hormonen worden door de hormoonklieren aangemaakt. Voorbeelden van hormoonklieren bij een mens zijn: ovarium of testis, alvleesklier, (bij)nier, (bij)schildklier, hypofyse en hypothalamus.
Alvleesklier
De pancreas/alvleesklier
In de alvleesklier (pancreas) bevinden zich groepjes van cellen, genoemd naar de ontdekker, de eilandjes van Langerhans. De eilandjes van Langerhans maken de hormonen insuline en glucagon. Insuline is vooral belangrijk om glucose uit het bloed te halen. Glucagon stimuleert omzetting van glycogeen in glucose.
Bijnieren
De bijnieren liggen bij de nieren en zijn opgebouwd uit schors en merg. In de bijniermerg vormt zich onder andere het hormoon adrenaline. Adrenaline stimuleert de verhoging van glucosegehalte in het bloed. Ook stimuleert het de reacties van 'vechten of vluchten'. Adrenaline wordt dan ook wel eens 'vluchthormoon' genoemd. Het bijnierschors produceert onder andere geslachtshormonen. Deze geslachtshormonen stimuleren ontwikkeling van secundaire geslachtskenmerken (vooral van de man).
Schildklier
Dit hormoonklier ligt onder het strottenhoofd. Het produceert de hormonen: thyroxine, triiodothyronine (bij elkaar TH) en calcitonine. De TH-hormonen stimuleren de dissimilatie; regelen groei en ontwikkeling. Het calcitonine voorkomt een overmatige stijging van het calciumgehalte van het bloed.
Hypofyse
In de hypofyse worden hormonen aangemaakt
De hypofyse ligt bij de hersenen en is opgebouwd uit 2 klieren (net zoals de bijnier). Een voorkwab en een achterkwab. De achterkwab produceert twee hormonen: oxytocine en vasopressine. Het hormoon oxytocine speelt een rol bij een geboorte van een kind. Voor het opwekken van weeën wordt dit hormoon ingespoten. De voorkwab produceert veel hormonen, waaronder groeihormoon (STH) en prolactine. Prolactine stimuleert melksecretie van borstklieren, controleert osmoregulatie, groei en metabolisme. Ook produceert de hypofysevoorkwab de hormonen TSH en ACTH, die stimuleren respectievelijk de schildklier en de bijnierschors.
De hypofyse wordt geregeld door de klier hypothalamus, die in verbinding staat met de hypofyseachterkwab.
Andere hormoonklieren
Ook zijn er nog de geslachtshormoonklieren; testes en ovaria. De testes produceren testosteron en de ovaria zorgt voor oestrogeen en progesteron. De epifyse en de bijschildklieren zijn ook nog klieren in het menselijk lichaam.