Steeds maar weer liet Multatuli geërgerd weten dat men absoluut niet de stempel 'schrijver' op hem moest drukken.
'Ik ben geen schryver.' Het schrijven was voor de maatschappelijk betrokken Multatuli slechts een middel om hogere doelen te bereiken. Zoals het helpen van de Javaan, het verbeteren van het onderwijs en het tegengaan van vrouwenonderdrukking (zie het infoblok 'Eigenwijs wonderbrein').
Passie voor taal
Naast de geniale schrijver Multatuli was er de fanatieke taalliefhebber Multatuli (of eigenlijk Eduard Douwes Dekker). Volledig gefascineerd door de herkomst en ontwikkeling van woorden, speurde hij gretig naar etymologieën en hoopte hij zelf ook ooit een boek over dit onderwerp te kunnen schrijven.
Perfectionist
Brieven moesten volgens Multatuli geschreven worden ‘zoo als ’t opkomt in je hart’. Niet ellenlang tobben over de juiste formulering, maar vooral ‘slordig’ schrijven, zodat er niets aan puurheid verloren gaat.
Aan bewaard gebleven brieven kunnen wij nu afzien dat Multatuli zelf helemaal niet zo slordig te werk ging. Zeer geconcentreerd las hij zijn brieven over en wanneer hij een stilistische oneffenheden tegenkwam, streek hij die glad. Dit voorbeeld toont al aan dat Multatuli zeer perfectionistisch was. In zijn werk ging hij echter nóg een stapje verder: ‘Tengevolge van de myzelf opgelegde voorwaarde van nauwkeurigheid in uitdrukking besteed ik vaak uren aan één zinsnede’, schrijft hij in Idee 998.
Deels vanwege dit perfectionisme is Multatuli een ongeëvenaard genie. Lees maar eens een stukje tekst (waarbij je moet proberen om je niet af te laten leiden door het soms wat ouderwetse taalgebruik) en je zult het merken: elk woord is juist gekozen. Zo moet het gezegd, en niet anders.
BOEKEN
P. Vermoortel, De schrijver Multatuli
Een uiterst leesbaar, leerzaam en vermakelijk boekje over de denkbeelden en het geniale schrijftalent van Multatuli.