Geweld in de samenleving en op school neemt toe. Is het zo dat mensen agressiever zijn, omdat ze meer agressie op televisie en in computergames tegenkomen?
Media voorzien mensen in informatie en amusement. Ze zorgen dat de samenleving op de hoogte is van wat er in de wereld gebeurt, maar ze zorgen ook dat mensen zich op bepaalde momenten kunnen ontspannen. Het maken van nieuws en amusement komt tot stand met behulp van veel mensen. Al die mensen maken bepaalde keuzes: welk bericht is het waard om nieuws te worden, welke teksten kiezen we, welke deskundigen, welk camerastandpunt enzovoorts. Er zijn al veel keuzes gemaakt voordat iemand kiest welke zender of krant hij/zij wil lezen.
Vrijheid van meningsuiting
Ook voor het maken van amusement gelden bepaalde spelregels. De laatste tijd zijn televisieprogramma´s, tijdschriften en internetsites steeds meer gericht op emotie. Schokkende foto´s op de voorpagina en steeds extremere programma-ideeën zorgen ervoor dat privacy een steeds relatiever begrip wordt. Toch kun je dit allemaal niet zomaar verbieden, want in de Nederlandse grondwet is de vrijheid van meningsuiting vastgelegd.
Invloed overheid
De Kijkwijzer-iconen geven aan of er in programma's veel geweld, seks, drugs of grof taalgebruik voorkomt.
Vanwege het recht op vrije meningsuiting kan de overheid niet op alle vlakken ingrijpen. Toch heeft de overheid wel invloed op de media. Zij ondersteunen het bestaan van een publieke omroep en regelen door middel van de Mediawet hoe er met reclame kan worden omgegaan. Sinds een aantal jaren heeft de overheid ook een Kijkwijzer ingesteld. Deze geeft een leeftijdsadvies (alle leeftijden, 6, 12 of 16 jaar) en pictogrammen (geweld, angst, seks, discriminatie, drugs en alcoholmisbruik en grof taalgebruik) met informatie over de inhoudelijke aspecten waardoor een productie voor bepaalde leeftijdsgroepen wordt afgeraden.
Onderzoek naar invloed van media
De discussie over geweld op tv en de invloed daarvan op met name kinderen is de afgelopen jaren behoorlijk op gang gekomen. En dat terwijl al sinds het ontstaan van televisie wetenschappers de invloed van in beeld gebracht geweld onderzoeken. Niemand vond deze onderzoeken echter erg interessant. Maar daar is nu verandering in gekomen. De onderzoekers trekken heel verschillende conclusies. De één meent dat geweld op televisie een schadelijke invloed heeft op jongeren/kinderen, de ander beweert dat het wel meevalt. Daarnaast is er ook nog de discussie wat onder geweld wordt verstaan: alleen lichamelijk geweld als schoppen en slaan of ook verbaal geweld als schelden? Waar de wetenschappers het wel over eens zijn is dat tv invloed kan hebben op het gedrag van kinderen.
Resultaat
De Werkgroep tv-geweld probeert al 16 jaar de overheid en de omroepwereld te overtuigen van het belang van minder geweld op tv. Pas de laatste jaren merkt de groep resultaat. Zo mogen tegenwoordig films voor zestien jaar en ouder bijvoorbeeld pas na 10 uur ´s avonds worden uitgezonden. De commerciële omroepen proberen de regels steeds op te rekken. Series die pas laat mogen worden vertoond, worden vervangen door series die volgens de regels wel zijn toegestaan. In de serie The A-team zit bijvoorbeeld veel geweld, maar de gevolgen zie je niet. Er vloeit geen bloed. Die serie mag dus vroeg in de avond worden vertoond.
Strenge regels of verantwoordelijkheid
Sommige omroepmedewerkers zijn voorstander van strengere regels rondom geweld op tv. Zo zegt hoofdredacteur Jan-Willem Bult, van KRO-jeugd dat het goed is om strengere regels te maken. De verantwoordelijkheid ligt niet alleen bij de ouder, maar ook bij de omroep. Wim Bekkers, de directeur van het Nicam, het instituut dat de regels voor de Kijkwijzer heeft opgesteld is het hier niet mee eens. Hij wijst meer op de verantwoordelijkheid van de ouders. Volgens hem bepalen de familie-omstandigheden en de sociaal-economische omstandigheden voor een groot deel of een kind later agressief wordt of niet.