Boodschappen die worden overgebracht door televisie en kranten hebben veel invloed op de manier waarop wij over dingen denken. Het zijn middelen om de kijk van mensen op de wereld te sturen.
Makers van televisieprogramma's of schrijvers van krantenartikelen spelen in dit proces een grote rol. Zij moeten proberen het nieuws zo objectief mogelijk te brengen. Natuurlijk speelt daarbij de 'kleur' van de krant of de omroep wel een rol.
Nieuwsselectie
Belangrijk is dat de informatie actueel is, iets betreft wat kort geleden - voor televisie zelfs 'zojuist' - gebeurd is. Bovendien gaat de informatie over iets opmerkelijks, ongebruikelijks, onverwachts, over iets wat nog niet bekend is. Criteria om nieuws op te selecteren, zijn onder andere:
- Gaat het nieuwsfeit veel kijkers aan?
- Is de gebeurtenis van grote invloed op de samenleving?
- Interesseert de gebeurtenis de kijkers wel?
- Heeft de gebeurtenis veraf of dichtbij plaatsgevonden?
- Zijn er belangrijke of beroemde personen bij betrokken?
- Kan de kijker de gebeurtenis gemakkelijk herkennen of zich daarmee identificeren?
- Is er sprake van een dramatisch element of een sterk menselijke/emotionele factor?
- Zijn er goede beelden bij dit item?
- Beelden of nog liever live-beelden worden steeds belangrijker gevonden.
Fingerspitzengefühl
Of een onderwerp wel of niet geselecteerd wordt is geen rationeel afwegingsproces, maar vooral een kwestie van fingerspitzengefühl. Journalisten of redacties van journaals leggen hierbij soms andere accenten. Dat kan te maken hebben met de verschillende opvattingen over 'goede' journalistiek. Maar ook met de doelgroep die ze voor ogen hebben.
Commerciële belangen
Het kan ook zijn dat commerciële belangen een rol spelen bij de nieuwsselectie. Voor commerciële omroepen betekenen veel kijkers nu eenmaal dat de reclameblokken rond het journaal voor hogere prijzen verkocht kunnen worden. De verwachting dat de commerciële omroepen vaker nieuws zouden selecteren met aandacht voor sensationele zaken, voor emotionele gebeurtenissen, spannende zaken en veel meer sport is niet echt uitgekomen. Het RTL-4-nieuws wordt juist gewaardeerd voor zijn nieuwsselectie en vormgeving. Dit journaal onderscheidt zich niet heel sterk van het NOS-journaal.
Onafhankelijke nieuwsvoorziening
Voor de nieuwsredactie bestaat er een inhoudelijke onafhankelijkheid van het management van een omroep of zender. Nieuwsvoorziening wordt als een bijzonder product gezien. Het moet gemaakt kunnen worden zonder grote commerciële of andere bedrijfseconomische invloeden. Zo'n afspraak ligt vast in een redactiestatuut.