Elke derde dinsdag in september is het Prinsjesdag. De opening van het vergaderjaar van de Eerste en Tweede Kamer. Dan wordt de troonrede door de koningin uitgesproken en biedt de minister van Financiën de rijksbegroting in een koffertje aan de Tweede Kamer aan. Prinsjesdag barst van de gebruiken. Maar waar komen deze allemaal vandaan?

Prinsjesdag bestaat al sinds 1815. Vanaf dit jaar is Nederland een koninkrijk en wordt ieder jaar de begroting aan de Tweede Kamer aangeboden. Alleen is het nog niet de Prinsjesdag die we nu kennen. De Gouden Koets bestaat nog niet (deze wordt in 1903 voor het eerst gebruikt), de Miljoenennota zit nog niet in een koffertje en de dag vindt niet plaats op de derde dinsdag in september.

Datum

De rijksbegroting en de Miljoenennota voor het nieuwe jaar bestaan uit voorstellen van nieuwe wetten. Deze moeten in de Eerste en Tweede Kamer besproken worden. Daar is best wat tijd voor nodig, dus moeten de plannen ruim van tevoren bekend worden gemaakt. Daarom is de datum van Prinsjesdag, de eerste maandag in november, vervroegd naar de derde maandag in oktober.

Omdat blijkt dat de kamerleden nog steeds te weinig tijd hebben om erover te vergaderen, is Prinsjesdag een maand vervroegd. Maar ook de derde maandag in september is geen goede datum. Omdat in 1848 de reistijd naar Den Haag nog erg lang is, moeten sommige kamerleden op zondag vertrekken. Omdat christelijke partijen hier niet blij mee zijn, wordt besloten om Prinsjesdag een dag te verzetten. Naar de derde dinsdag van september.

Koffertje

Het koffertje waarin de minister van Financiën de Miljoenennota aanbiedt, bestaat sinds 1947. De toenmalige minister van Financiën, Lieftinck, wil Prinsjesdag wat chiquer maken en besluit de stukken in een koffertje mee te nemen. Dit gebruik wordt 10 jaar in stand gehouden. In 1957 besluit minister Hofstra om geen koffertje meer te gebruiken. Hij neemt de rijksbegroting gewoon in zijn tas mee naar de Kamer. Dit valt bij studenten niet in goede aarde. Zij besluiten om de minister zelf maar een koffertje aan te bieden. De minister is hierdoor blijkbaar zo onder de indruk dat hij het jaar erna gewoon weer het koffertje gebruikt. De koffer die de minister nu gebruikt, is al in gebruik sinds 1964.