Knopjes in de oren en neus, ringetjes door wenkbrauw, tepels of lippen; een piercing wordt allang niet meer als extravagant beschouwd. In Nederland alleen al lopen inmiddels een paar miljoen doorboorden rond – als je gaatjes in de oren meerekent. Er zijn zelfs schattingen dat de helft van de jongeren een piercing zou dragen. Maar hoe en waar is deze rage precies ontstaan?
Eigenlijk versiert de mens zichzelf al sinds hij bestaat. Door zichzelf te beschilderen en te behangen met sieraden, maar ook door zich te tatoeëren of doorboren (Het woord piercing komt van het Engelse woord voor doorboren: to pierce).
Communiceren met goden
Het is niet precies bekend wie de eerste piercers waren, maar zeker is wel dat mensen in de Oudheid al lustig erop los boorden. De Inca’s en Maya’s droegen tongpiercings, meestal uit spirituele overwegingen. Zij geloofden dat ze door de pijn een hoger bewustzijn bereikten waarop ze met de goden konden communiceren.
Statussymbool
Ook de oude Egyptenaren en Romeinse legionairs waren fervente piercers. (Kijk maar naar de tepels van een centurion bij Asterix en Obelix) Laatstgenoemden droegen vooral tepelpiercings als statussymbool; het werd gezien als teken van moed en mannelijkheid. Bij de farao’s was, om dezelfde reden, de navelpiercing populair. Maar de piercing werd ook gebruikt om criminelen, slaven of spionnen te markeren.
Neusring
Ook het Oude Testament meldt al een geval van piercing: Als Abraham een vrouw zoekt voor zijn zoon Isaäc, stuurt hij haar een neusring als geschenk. Deze oorspronkelijk Hebreeuwse traditie is later overgenomen door nomaden, Berbers en verschillende Afrikaanse stammen. Hoe groter de ring, hoe rijker de familie.
Van voortplanting tot rebellie
Door de uitbreiding van het Romeinse Rijk raakte de piercing in grotere delen van de wereld bekend. Vanaf de zestiende eeuw was het voor vrouwen in India gewoon om een ring door de linker neusvleugel te dragen. Men geloofde dat dit de voortplanting en geboorte soepeler zou doen verlopen. De hippies uit de jaren ’60 van de vorige eeuw brachten deze cultuuruiting naar Europa. Tien jaar later namen punkers dit over, als teken van rebellie. Tegenwoordig is een neuspiercing bijna net zo geaccepteerd als een oorbel.
Praktisch
Behalve als status-, mode- of juist undergroundsymbool, kan een piercing ook een praktisch doel dienen. Duikers schijnen een ringetje door hun eikel te hebben om een urineafvoer aan te kunnen vastmaken. En vroeger kregen meisjes wel een ringetje door de schaamlippen als kuisheidsgordel.
Tegenwoordig is een zogenoemde genitale piercing (een piercing door de geslachtsdelen) juist erotisch bedoeld. De plek waar de piercing zit, is extra gevoelig en moet dus seks nog lekkerder maken. Bovendien opent een piercing voor sm-liefhebbers een wereld van mogelijkheden door alles wat je eraan kunt bevestigen.
Tekst: Hester Schaaf