Als je aan malaria denkt, denk je niet meteen aan het koude Nederland. Maar tot in de twintigste eeuw kwam de ziekte ook voor in koude noordelijke streken tot aan de poolcirkel toe.
Moeraskoorts
Tot na de Tweede Wereldoorlog kwamen er nog gevallen van malaria voor in de Nederlandse kustprovincies. Omdat de malariamug van warme, vochtige gebieden houdt, kwam de malariamug in Europa vaak voor bij moerasachtig gebied. Vandaar dat malaria ook wel moeraskoorts genoemd werd (malaria komt van het Franse 'mal air' = slechte lucht). Pas in 1970 kreeg Nederland door de Wereld Gezondheidsorganisatie als een van de laatste landen in Europa het predicaat ‘malariavrij’.
Risicogebieden van malaria
Malaria komt vooral voor in gebieden waar het warm en vochtig is, zoals Afrika, Zuid- en Midden-Amerika en Azië. De landen in deze gebieden zijn ook nog vaak arm en beschikken daarom niet over middelen om malaria te voorkomen en te behandelen. Malaria komt voor in ongeveer 120 landen.
Een mondiaal probleem
Malaria wordt een mondiaal probleem genoemd. Dat betekent dat de hele wereld ermee te maken heeft. Overal ter wereld in waterrijke gebieden en waar de gemiddelde jaartemperatuur 15,5 graden celsius is, zou malaria kunnen voorkomen. Hoewel malaria nu voorkomt in alle tropische gebieden (Afrika, Zuid- en Midden-Amerika en Azië) is malaria dus niet van oorsprong een typisch tropische ziekte.
Slachtoffers van malaria
Malaria is een van de meest verwoestende mondiale ziekten. Het doodt jaarlijks bijna één miljoen mensen. Meer dan 80% van deze malaria slachtoffers valt in Afrika, in het gebied dat de Sub-Sahara wordt genoemd. Dat is het deel van Afrika dat onder de Sahara ligt. Het Rode Kruis bestrijdt malaria in de hele wereld, maar legt de nadruk op Afrika omdat daar het probleem het grootst is.
Malaria in Afrika
Het feit dat de meeste slachtoffers in Afrika vallen, is niet alleen een gevolg van het klimaat daar. Armoede zorgt ervoor dat er onvoldoende middelen voor de bestrijding van de mug en de behandeling van de ziekte beschikbaar zijn. Denk maar aan plassen stilstaand en vervuild water in sloppenwijken, dat zijn kweekvijvers voor de mug. Ziekenhuizen zijn slecht te bereiken zijn doordat mensen afgelegen wonen en er een gebrek aan infrastructuur (wegen) is. Er gebeuren natuurrampen en oorlogen waardoor grote groepen mensen verplaatsen naar overbevolkte vluchtelingenkampen. Ook is het vaak moeilijk mensen te bereiken om ze te informeren over malariawerende middelen zoals het gebruiken van muskietennetten.
