Trappen van vergelijking

Groot, groter grootst

zure limoenen

Zuur, zuurder, zuurst

De trappen van vergelijking zijn de vormen van bijvoeglijke naamwoorden en sommige bijwoorden die aangeven in welke mate de door het bijvoeglijke naamwoord uitgedrukte eigenschap of toestand vergelijkbaar is met een ander geval: in gelijke mate, in hogere/lagere mate of in de hoogste/laagste mate. Zo, dat is eruit!

We onderscheiden 3 trappen van vergelijking: de stellende trap (of: positief), de vergrotende trap (of: comparatief) en de overtreffende trap (of: superlatief).
De standaardvorm van het bijvoeglijk naamwoord is de stellende trap; de vergrotende trap wordt gevormd met het achtervoegsel -er; de overtreffende trap met het achtervoegsel -st:

  • dol – doller – dolst
  • lief – liever – liefst
  • geschikt – geschikter – geschiktst

Woorden op –r

Woorden op -r krijgen meestal een -d in de vergrotende trap. Bij eenlettergrepige woorden met een korte klinker is vaak zowel de vergrotende trap met -d als die zonder mogelijk.

  • bizar – bizarder – bizarst
  • autoritair – autoritairder – autoritairst
  • zuur – zuurder – zuurst
  • schor - schorrer / schorder – schorst
  • bar – barrer / barder – barst
Een alternatieve vergrotende trap van bar is grand café.

Woorden op –e

Bijvoeglijke naamwoorden die op -e eindigen, krijgen in de vergrotende trap alleen een -r. De overtreffende trap wordt vaak omschreven met meest. De regelmatige vorm op -st is soms ook mogelijk.

  • roze – rozer – meest roze
  • stupide – stupider – meest stupide (of: stupiedste)
  • perfide – perfider – meest perfide

Woorden op –s

Bij woorden die eindigen op -s komt er in de overtreffende trap geen -st maar -t. Bij de onverbogen vorm wordt de overtreffende trap bij voorkeur omschreven met meest. Bij de verbogen vorm is zowel de regelmatige vorm als de omschreven vorm met meest mogelijk.

  • grijs – grijzer – meest grijs / grijste (of: meest grijze)
  • vers – verser – meest vers / verste (of: meest verse)
  • komisch – komischer – meest komisch / komischte (of: meest komische)

strand met stranstoelen en parasol

Relaxed, relaxter, meest relaxed

Uitzonderingen

In enkele gevallen zijn er afwijkende vormen voor de vergrotende en de overtreffende trap:

  • goed – beter – best
  • graag – liever –liefst
  • kwaad – erger – ergst (in: 'van kwaad tot erger')
Bij sommige bijvoeglijke naamwoorden verandert de spelling van het grondwoord:
  • chic – chiquer – chicst
  • relaxed – relaxter – meest relaxed