In elk boek wordt een verhaal verteld. Elk boek heeft een of meerdere hoofdpersonen die iets meemaken. In elk boek leef je met hen mee. Maar beleef je het verhaal door de ogen van de kleine Peter, die net in groep drie zit? Of lees je de gedachten van de twintig jaar oudere Marieke, die net begonnen is aan haar eerste baan? Het ligt aan het perspectief en de verteller.
Perspectief
Het perspectief bepaalt vanuit wie je een verhaal leest. Het kan daarom gebeuren dat je niet altijd weet wat een ander persoon in het boek denkt. Dat komt dan omdat de schrijver ervoor heeft gekozen om jou niet de vijftienjarige Lisa, maar de veertigjarige moeder Mirte beter te laten leren kennen.
Er zijn twee manieren voor de schrijver om het boek te schrijven. Hij schrijft het boek in de eerste persoon, waarbij het perspectief bij de ik-figuur ligt. Of hij kiest voor een hij- of zij-figuur. In dat geval schrijft de auteur het boek in de derde persoon. Toch bestaat er ook een tussenvorm. Dan lees je het verhaal soms zoals de hoofdpersoon het ziet en later zoals de verteller het laat zien.
Verteller
Een verhaal is niet compleet zonder een verteller. Dit heeft te maken met het perspectief, want je ‘ ziet’ het verhaal gebeuren door de ‘ogen’ van degene die het verhaal vertelt. Als er een ik-persoon in het boek speelt is de ik-persoon altijd de verteller. Dit noem je de ik-verteller.
Een andere mogelijkheid is de onzichtbare verteller. De schrijver kan dit toepassen als hij of zij het boek in de derde persoon schrijft (hij- of zij-figuur). Hierbij lijkt het net alsof er geen verteller aanwezig is. Je kunt het vergelijken met een cameraman die een real life soap filmt. Het verhaal wordt verteld, maar de kijker weet niet door wie.
De schrijver kan ook een extra persoon toevoegen die boven het verhaal staat. Dit is bijvoorbeeld de oude man die terugkijkt om zijn leven. Een zinssnede als: “De pindakaas was op, dus besloot Pieter naar de winkel te gaan om een nieuwe pot te kopen. Maar toen wist hij nog niet dat het erg zou gaan onweren”, verraadt dat je te maken hebt met de alwetende verteller. Deze weet precies wat er gebeurt, kent alle personen en weet hoe het verhaal zal eindigen.