Gerard Reve

Een controversiële schrijver

Gerard Reve (bron: De Volkskrant)

Matroos Vos, Wimie, Woelrat en Teigetje. Het zijn allemaal personen uit boeken van schrijver Gerard Reve. Dit zijn niet zomaar personen, het waren de mannelijke levenspartners van de schrijver. Reve schreef vooral boeken met een autobiografische inslag.

Gerard Reve werd geboren op 14 december 1924 en wordt gezien als een van de Grote Drie. Hij was een van de belangrijkste naoorlogse Nederlandse schrijvers. Eigenlijk heette de schrijver Gerard van het Reve en werd hij op 13 december 1924 geboren. Maar vanwege het bijgeloof werd zijn geboorte pas de dag erna in het geboorteregister gezet.

Jeugd
Reve’s vader was een communist. Hierdoor kreeg hij in zijn jeugd veel met het communisme te maken. Hij moest in zijn vakanties zelfs naar speciale jeugdkampen. Zijn oudere broer Karel werd later hoogleraar met als specialisatie Rusland.

Schrijven
Reve ging in 1936 naar het Gymnasium, maar maakte deze opleiding niet af. In plaats hiervan volgde hij lessen aan de grafische school en werd typograaf. Hierdoor kon hij gaan werken als rechtbankverslaggever. Zo kwam hij bij het de krant het Parool terecht.

Homoseksualiteit
In eerste instantie trouwde Reve met een vrouw: Hanny Michaelis. Dit huwelijk duurde van 1948 tot 1959. Een van de oorzaken dat het huwelijk strandde was dat hij homoseksuele gevoelens had. Maar ook was hij veel weg. De jaren erna had Reve verschillende partners, die allemaal in zijn boeken terug komen. In de laatste jaren van zijn leven woonde hij samen met Joop Schafthuizen, die als Matroos Vos in zijn boeken figureert.

Stijl
De toon van Reve’s boeken was nooit erg positief. Hij ging er vanuit dat de wereld een uitzichtloos raadsel was. Het was niets en het zou nooit iets kunnen worden. Hij vond dat de enige zekerheid in het leven de dood was. Reve schreef in het begin zijn boeken op een zakelijke manier en maakte veel gebruik van archaïsch Nederlands (oude woorden). Dit kun je goed terugzien in een van zijn populairste boeken, De Avonden. Veel mensen vonden het boek erg negatief en cynisch. Later ging hij een andere stijl hanteren. Hij schreef toen meer op een romantisch decadente manier.

Thema’s
De boeken van Reve gaan vaak over seksualiteit. Ook thema’s als religie, dood en besluiteloosheid vind je veel terug. In het algemeen zijn het autobiografische verhalen waarin hij veel zelfspot toepast. Ondanks dat Reve in 1966 toe trad tot de rooms-katholieke kerk, vond hij het geen probleem om over zijn homoseksualiteit te schrijven. Dat was in die tijd eigenlijk not-done.

Choqueren
Reve hield ervan om zijn publiek te choqueren. Hij werd zelfs een keer door de rooms-katholieke kerk voor de rechter gedaagd wegens godslastering. In zijn boek Nader Tot U schreef hij dat hij de liefde bedreef met een ezel die vroeger God geweest zou zijn. Toch werd hij vrijgesproken. Ook qua gedrag deed hij niet altijd alles netjes volgens het boekje. Tijdens de uitreiking van de P.C. Hooftprijs kuste hij minister Marga Klompé. Dat was in die tijd helemaal niet gebruikelijk.

Dood
Op zaterdag 8 april 2006 overleed Reve aan de ziekte van Alzheimer. Hij had dit al sinds 1997 en schreef al zeven jaar niet meer. Reve is 82 jaar geworden.