In het voortgezet onderwijs moet je veel werkstukken schrijven. Belangrijk onderdeel hierbij is het zoeken en beoordelen van bronnen. Als je bronnen niet goed zijn, is je werkstuk ook niet goed. Hoe zorg je ervoor dat je goede bronnen via het internet vindt?
Voor de opkomst van internet was het bijna altijd duidelijk wie verantwoordelijk was voor een bepaalde bron. Dat stond gewoon op de omslag van het boek. Door internet zijn er veel meer bronnen sneller tot je beschikking. Je hoeft niet meer hele boeken uit de bibliotheek te halen. Het kost nu wel iets meer tijd om te bepalen of de tekst geschikt is voor je werkstuk.
Partijen achter de bron
Iedere bron is door iemand geschreven (auteur) en/of door iemand ergens geplaatst (uitgever). Op internet is de uitgever vaak ook de auteur. Voor het controleren van de bron is het belangrijk dat je bekijkt wie de auteur en uitgever zijn. Op internet kun je daar op een paar manieren achter komen:
Strip de url
Om te kijken naar de bron, kun je de url strippen. Verwijder daarvoor alles wat na de extensie staat. Als dit een zoekresultaat is http://www.vakkenweb.nl/vaardigh/onderzoek_werkstuk.pdf , kun je de uitgever van de tekst vinden op www.vakkenweb.nl.
Analyseer de url
Staat er een ~ in de url (het internetadres), dan betekent dit vaak dat de site van een particulier is. Vaak zijn organisaties betere bronnen dan particulieren, omdat ze een imago hoog hebben te houden, of meer expertise in huis hebben. Maar dat is niet altijd het geval.
Informatiepagina
Zoek op de site naar bijvoorbeeld ‘colofon’, ‘contact’ of ‘about us’, daar staat wie er verantwoordelijk is voor de tekst. Lees bijvoorbeeld maar het colofon van Eigenwijzer. Daar zie je dat Eigenwijzer een onderdeel is van SchoolTV.
Op zoek naar de oorspronkelijke bron
Soms staat een tekst op een site, maar is de bron heel ergens anders. In het overzetten van de tekst kan de site fouten hebben gemaakt, of slechts delen van de oorspronkelijke tekst hebben gekozen. Ga dus altijd op zoek naar de oorsprong van de tekst. Het helpt daarbij om een fragmentje van de tekst te googelen. Probeer maar eens de eerste zin van deze alinea te googelen. Dan zie je dat deze maar op één plaats voorkomt. Hier namelijk.
Betrouwbaar of niet?
Als de auteur en/of uitgever van de tekst niet echt duidelijk is, kun je ervan uitgaan dat de bron ook niet betrouwbaar is. Belangrijk voor de betrouwbaarheid van de bron is ook met welk doel de bron gemaakt is. Producten kunnen bijvoorbeeld positiever worden neergezet, omdat het doel van een tekst is om het product te verkopen. De informatie is dan dus anders dan bij een objectieve bron.
Plagiaat
Teksten mogen niet zomaar gekopieerd worden. Ten eerste leer je daar helemaal niets van. Ten tweede is het verboden. Tenzij expliciet vermeld wordt dat iets rechtenvrij is, heb je te maken met auteursrecht. Als je toch ergens letterlijk de tekst van een ander gebruikt, moet je gebruikmaken van een quote (met aanhalingstekens) en duidelijk de bron vermelden. Je mag in geen geval teksten van anderen publiceren alsof ze van jezelf zijn. Als je dat wel doet, pleeg je plagiaat. Onder plagiaat valt ook het overnemen van werkstukken van medescholieren.
Noot: controleer bij je school welke eisen zij stellen aan de bronnen voordat je aan je werkstuk begint. Bij twijfel, altijd even met je docent overleggen.