Adriaan van Dis is op 16 december 1946 geboren in het Noord-Hollandse Bergen aan Zee.
Zijn moeder had al drie dochters uit haar huwelijk met een KNIL-militair. Hij werd tijdens de Japanse bezetting (1942-1945) onthoofd en zij belandde met haar dochters in een interneringskamp. De familie was door de oorlog getekend. Als overlevende van het door de Britten getorpedeerde schip Junyo Maru werd zijn vader tewerkgesteld aan de Pakan Baroe spoorlijn op Sumatra.
Trouwen
Adriaans ouders konden niet met elkaar trouwen. Zijn vaders huwelijk was weliswaar voor de islamitische wet ontbonden, maar die scheiding gold niet in Nederland. Niemand mocht dit weten en daarom droeg Adriaan de naam van zijn vader: Mulder. Officieel kreeg hij de achternaam van zijn moeder: Van Dis.
Oorlog
Zijn vader was door de oorlog getraumatiseerd en arbeidsongeschikt geraakt. Hij was altijd thuis en voedde Adriaan streng op en sloeg hem vaak. Adriaan herinnert zijn vader als een wrede man, maar kan hem ook als een slachtoffer zien. Toen Adriaan tien was overleed zijn vader. Ondanks de moeilijke relatie die hij met hem had was Adriaan getroffen door het verlies.
School
Dit beïnvloedde zijn schoolprestaties negatief. Hij ging naar de MULO, de kweekschool en de HBS in Hilversum. Tijdens zijn studie Nederlands in Amsterdam, kwam Adriaan in aanraking met het Afrikaans. In deze taal herkende hij veel van het Petjôh dat vroeger bij hem thuis werd gesproken. Ook de beladenheid van huidskleur in de Zuid-Afrikaanse literatuur herkende hij.
Werk
In 1979 studeerde hij af met een doctoraalscriptie getiteld Om te vlieg: van bron tot boek, een onderzoek naar verschillen en overeenkomsten in de prozatekst van Breyten Breytenbach. Hij beschouwde Breytenbach als een voorbeeld en heeft een deel van zijn oeuvre in het Nederlands vertaald. Tijdens zijn studie was Van Dis al werkzaam als redacteur bij NRC Handelsblad en na zijn afstuderen was hij tot 1982 aan de krant verbonden als chef van het katern Zaterdags Bijvoegsel. In 1983 debuteerde Van Dis als televisiepresentator en kreeg landelijke bekendheid door zijn literaire praatprogramma Hier is … Adriaan van Dis. Het werd in 1986 bekroond met de Nipkowschijf. De laatste uitzending was op 3 mei 1992.
Televisie
Van 1999 tot 2002 keerde hij terug op televisie voor vier seizoenen Zomergasten. Het oeuvre van Adriaan van Dis is omvangrijk. Zijn werk is vertaald in het Duits, Frans, Engels, Spaans, Portugees, Zweeds, Noors, Deens, Italiaans, Afrikaans en Servo-Kroatisch.
Debuut
In 1983 verschijnt zijn literair debuut, de sterk autobiografische novelle Nathan Sid, waarin het over zijn jongensjaren in een gerepatrieerde Indische familie gaat.
Literaire prijzen
1984 Nathan Sid, het Gouden Ezeloor (prijs voor het best verkochte literaire debuut)
1995 Indische duinen, genomineerd voor de AKO- en de Libris-literatuurprijs
1995 Indische duinen, Gouden Uil-Literatuurprijs
1995 Indische duinen, Trouw-PublieksprijsBibliografie
Romans
1987 Een barbaar in China: een reis door Centraal Azië
1988 Zilver of Het verlies van de onschuld
1990 Het beloofde land: een reis door de Karoo
1991 In Afrika
1994 Indische Duinen
1999 Dubbelliefde: geschiedenis van een jongeman
2002 Familieziek
2007 De wandelaar
Novelles
1983 Nathan Sid (debuut
)1986 De vraatzuchtige spreekt
1986 De rat van Arras
1987 Zoen
1996 Palmwijn
2000 Op oorlogspad in Japan
Verhalen
1984 Een bord met spaghetti
1986 Casablanca
1988 Een keuze uit mijn vrolijke doodsgedachten
1992 De man uit het Noorden
1992 Waar twee olifanten vechten – Mozambique in oorlog
1993 Classics
1995 Wij, koningin
1997 Een waarze sat
2003 Vrijtaal
Toneel
1986 Tropenjaren: De zaak
1988 Komedie om geld, Een uur in de wind
Overig
1992 Alles is te koop (manifest)
1998 Een deken van herinnering (essay)
1998 Totok (poëzie)
2004 Onder het zink. Un abécédaire de Paris (essay)
