Geert Mak

Schrijver van het boekenweekgeschenk 2007

De Brug, Het Jaar van mijn Vader en In Europa. Je hebt vast wel eens een van deze drie boeken gelezen? Voor je lijst, of gewoon voor de lol. Alle drie zijn ze geschreven door Geert Mak.

Geert Mak werd op 4 december 1946 geboren in Vlaardingen als zoon van een gereformeerd predikant. Hij groeide op in Friesland, studeerde rechten en sociologie en werkte als assistent van de toenmalige PSP-fractie in de Tweede Kamer. Van 1972 tot 1975 doceerde hij Staatsrecht en Vreemdelingenrecht aan de Universiteit van Utrecht.

Kranten
Tot 1985 was Geert Mak redacteur van het weekblad de Groene Amsterdammer en hield hij zich vooral bezig met stedelijke- en immigratieproblematiek. Vanaf 1985 was hij onder meer medewerker en stadsredacteur van NRC Handelsblad. Voor de VPRO-radio werkte hij als buitenlandredacteur en maakte hij een groot aantal reisreportages, met name in de Verenigde Staten, Azië, Oost-Europa en de onttakelende Sovjet-Unie.

Stedelijke kwesties
In 1985 schreef Geert Mak The Amsterdam Dream, over ‘het probleem Amsterdam’, gevolgd door Aangeschoten Wild (samen met de bestuursfilosoof Paul Kuypers) over de bestuurlijke cultuur van Nederland. In die periode schreef hij tal van artikelen en essays over bestuurlijke en stedelijke kwesties. In 1990 was hij medeoprichter van het Fonds voor Bijzondere Journalistieke Projecten en van het literaire non-fictietijdschrift Atlas. Hij bundelde journalistieke en historische ooggetuigenverslagen in Reportages uit Nederland (1991) en Ooggetuigen van de wereldgeschiedenis (1999).

In 1992 verscheen De Engel van Amsterdam, een anatomische les over de Nederlandse hoofdstad en tegelijk een serie portretten van de bewoners. De bundel werd gevolgd door Een Kleine Geschiedenis van Amsterdam (1995) die in 1996 genomineerd werd voor de Gouden Uil. Later werd het boek vertaald in het Duits, Tsjechisch, Hongaars en Engels.

Hoe God verdween uit Jorwerd (1996) is een van de bekende werken van Mak, een zo langzamerhand klassieke beschrijving van de snelle teloorgang van de Europese boerencultuur. Hiervoor kreeg hij de Henriëtte Roland Holstprijs in 1999. Tevens verschenen er vertalingen in het Duits, Frans en Engels.

In 1997 volgde de monografie Het stadspaleis, een levendige geschiedenis van het Paleis op de Dam en in 1998 schreef hij het boekenweekessay Het ontsnapte land, een historisch en tegelijk actueel reisverslag door het hedendaagse Hollandse landschap. In de zomer van 2000 wandelde hij voor de RVU-televisie door Nederland, in de voetsporen van twee 19de-eeuwse studenten, Jacob van Lennep en Dirk van Hogendorp, die daarvan een levendig verslag hadden nagelaten. Tegelijk werd een hertaalde versie van Van Lennep’s verslag gepubliceerd.

Geert Mak

Geert Mak / Foto: Victor Bergen Henegouwen

De eeuw van mijn vader
Maks meest populaire boek verscheen in 1999: De eeuw van mijn vader, een geschiedenis van Nederland in de twintigste eeuw, die nauw verweven was met zijn eigen familiegeschiedenis. Van De eeuw van mijn vader werden inmiddels meer dan een half miljoen exemplaren verkocht; er verschenen Duitse en Hongaarse vertalingen, een Deense vertaling is in voorbereiding. In datzelfde jaar 1999 reisde hij voor NRC Handelsblad kriskras door Europa en publiceerde iedere dag een notitie op de voorpagina van de krant. Het werd een reisverslag en een terugblik in de tijd, voorzien van talloze lokale observaties en gesprekken met ooggetuigen. In 2004 verscheen het boek In Europa; er werdenmeer dan 350.000 exemplaren van verkocht. Het is, of zal nog, vertaald worden in het Duits, Hongaars, Italiaans, Spaans, Frans, Engels, Pools en Turks.

Wibautleerstoel
In 2004 publiceerde hij, na de moord op Theo van Gogh, een tweetal pamfletten: Gedoemd tot kwetsbaarheid en, als reactie op zijn critici, Nagekomen flessenpost. Geert Mak bekleedde tussen 2000 en 2003 namens de stad Amsterdam het ambt van bijzonder hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam in de grootstedelijke problematiek, de zogenaamde Wibautleerstoel. In 2001 verscheen zijn oratie over het ideale stadsbeeld van de Amsterdammers door de eeuwen heen, De goede stad. Wegens zijn verdiensten voor de stad kreeg hij in 2002 de IJ-prijs.

Prijzen
Geert Mak kreeg tweemaal, na een stemming onder het Nederlandse publiek over het beste boek van het jaar, de Publieksprijs, in 2000 voor De eeuw van mijn vader en in 2004 voor In Europa. In diezelfde periode werd hij ook tweemaal gekozen tot historicus van het jaar. In 2004 ontving hij een eredoctoraat van de Open Universiteit Heerlen voor zijn verdiensten op het gebied van geschiedschrijving.

Bibliografie
2007 De goede stad
2007 De eeuw van mijn vader (geïllustreerde editie)
2006 Hoe God verdween uit Jorwerd (geïllustreerde editie)
2005 Nagekomen flessenpost (pamflet)
2005 Gedoemd tot kwetsbaarheid (pamflet)
2004 In Europa
2000 Lopen met Van Lennep. De zomer van 1923
1999 De eeuw van mijn vader
1999 Ooggetuigen van de wereldgeschiedenis
1998 Het ontsnapte land
1997 Het stadspaleis
1996 Hoe God verdween uit Jorwerd
1996 Ooggetuigen van de vaderlandse geschiedenis*
1995 Een kleine geschiedenis van Amsterdam
1992 De engel van Amsterdam
1991 Reportages uit Nederland (bundel)
1988 Aangeschoten wild (medeauteur Paul Kuypers)
1985 The Amsterdam Dream

* Oorspronkelijke titel: Reportages uit Nederland.