Moleculen

Bouwstenen van stoffen

Elke stof bestaat uit moleculen. Dit zijn zulke kleine deeltjes dat je ze niet zomaar kunt zien. Moleculen zijn namelijk maar een miljoenste van een millimeter groot. Dat noem je een nanometer.

Moleculen bewegen constant. Hoe snel ze dat doen is afhankelijk van de temperatuur. Hierbij geldt: des te hoger de temperatuur, des te sneller de moleculen bewegen. Deze beweging leidt er weer toe dat stoffen van fase kunnen veranderen.

Samenstelling

Hoewel moleculen erg klein zijn, bestaan ze uit nog kleinere deeltjes. Dit zijn atomen. Deze atomen bepalen welke stof de moleculen worden. Dit komt doordat elk atoom een element bevat. Aan de hand hiervan kan een soort molecuul worden samengesteld. Een watermolecuul bestaat bijvoorbeeld uit twee waterstofatomen en een zuurstofatoom (H2O). De samenstelling hiervan verandert - ook tijdens faseveranderingen - niet.

Molecuulformule

De atoomsamenstelling van een molecuul noem je ook wel de molecuulformule. In het voorbeeld hierboven is de molecuulformule van water H2O. De molecuulformule van koolstofdioxide is bijvoorbeeld CO2. Dit betekent dat het molecuul bestaat uit een koolstofatoom en twee zuurstofatomen.

Atomen

Toch zijn ook atomen zijn niet de kleinste deeltjes. Atomen bestaan weer uit protonen, neutronen en elektronen. Je moet een atoom zien als een kern van protonen en neutronen waar elektronen omheen zweven.

Cohesie en adhesie

Een stof bestaat uit miljoenen moleculen. Deze blijven allemaal bij elkaar, want anders zou de stof uit elkaar vallen. Ze blijven bij elkaar omdat er aantrekkingskracht tussen de moleculen is; dit noem je Vanderwaalskrachten. Er zijn twee verschillende soorten aantrekkingskrachten. De eerste noem je cohesie. Deze kracht bestaat tussen moleculen van dezelfde soort. Cohesie zorgt ervoor dat water bij elkaar blijft en niet uit elkaar zou vallen.

Adhesie is aantrekkingskracht tussen verschillende moleculen. Heb je tijdens een regenbui wel eens druppels water op het raam zien zitten? Dat komt doordat de moleculen van het water aangetrokken worden door het glas.