Het hoger onderwijs is voor studenten vanaf ongeveer 18 jaar en omvat het hbo, het hoger beroepsonderwijs en het w.o., het wetenschappelijk onderwijs. Het hoger beroepsonderwijs is gericht op de overdracht van theoretische kennis en op het ontwikkelen van vaardigheden die aansluiten op de beroepspraktijk. Het wetenschappelijk onderwijs is gericht op de voorbereiding tot de zelfstandige beoefening van de wetenschap.
Ambitie
Achtereenvolgende regeringen hebben als doelstelling geformuleerd dat Nederland moet gaan behoren tot de top vijf van de wereldeconomieën. Goed hoger onderwijs is daarvoor belangrijk. Dat wil niet alleen zeggen dat het studenten uitdaagt tot het behalen van topresultaten, maar ook dat het wetenschappelijke doorbraken realiseert en een wezenlijke bijdrage levert aan de oplossing van grote maatschappelijke problemen.
In september 2011 bracht de Onderwijsraad een advies uit aan de staatssecretaris van Onderwijs getiteld “Hoger onderwijs voor de toekomst”. In het voorjaar van 2010 constateerde een andere commissie, de commissie-Veerman, namelijk dat de basiskwaliteit van ons hoger onderwijs weliswaar op orde is, maar dat voor aansluiting bij de wereldtop investeringen en veranderingen onvermijdelijk zijn, wil genoemde ambitie ook maar enigszins haalbaar zijn.
Matching tussen student en opleiding
Het hoger onderwijs heeft echter te maken met een gevarieerde instroom van studenten. Voor het wetenschappelijk onderwijs gaat het daarbij onder andere om een aanzienlijke groep eerstegeneratiestudenten en om studenten die instromen na een propedeuse in het hoger beroepsonderwijs of een afgeronde hbo-bacheloropleiding. Voor het hoger beroepsonderwijs is die diversiteit nog groter. Zowel studenten afkomstig uit het vwo als studenten die een mbo 4-opleiding hebben afgerond, kunnen beginnen met een hbo-opleiding.
Dit laatste is reden voor de SER, de Sociaal Economische Raad, te bepleiten dat niet alleen een hogere basiskwaliteit in het hoger onderwijs wordt gerealiseerd, maar ook sterker wordt ingezet op de matching tussen student en opleiding. De toegankelijkheid van het hoger onderwijs mag daarbij niet in gevaar komen.