Wereldwijd zijn er miljoenen mensen in eigen land of buiten de landsgrenzen op de vlucht voor oorlog, geweld en onderdrukking. Miljoenen moeders die met hun kinderen op de vlucht zijn, komen in een vluchtelingenkamp terecht. Zonder eigen bronnen van inkomsten zijn ze daar afhankelijk van hulporganisaties.
Wereldwijd bestaat 80% van de vluchtelingen in vluchtelingenkampen uit moeders en kinderen.
Overleven
De moeders hebben veel moeten doorstaan om eindelijk in een kamp aan te komen en hun conditie is vaak erg slecht bij aankomst. De zorg voor hun eigen overleving en die van hun kinderen gecombineerd met oorlogstrauma’s, eisen een zware tol van moeders. Moeders met gezinnen die door de oorlog alles hebben verloren, proberen te overleven in een vluchtelingenkamp. Want, hoewel het eigenlijk anders zou moeten zijn, vluchtelingenkampen zijn niet altijd de veilige plek waar moeders op gehoopt hadden.
Problemen voor moeders in vluchtelingenkampen
- De moeders nemen de zorg op zich voor kinderen en zieke familieleden, maar staan vaak achter de mannen in de rij voor hulpgoederen.
- Vaak zijn er geen voorzieningen voor zwangere vrouwen.
- Vrouwen hebben vaak te maken met geweld en agressie in vluchtelingenkampen. Dat komt omdat er een gebrek aan beveiliging en toezicht is in de opvangkampen.
- De was- en toiletgelegenheden zijn hier beperkt en niet ingericht op gescheiden gebruik door mannen en vrouwen. Dit kan het risico op seksueel geweld verhogen.
- Doordat er niet voldoende schoon drinkwater is in vluchtelingenkampen is er kans om besmet te raken met infectieziekten.
Speciale hulp aan moeder en kind
Er zijn verschillende hulporganisaties die moeders en kinderen op de vlucht helpen. Bij het bieden van hulp in vluchtelingenkampen moet er goed gekeken worden naar de specifieke behoeften van moeders, zodat zij in staat zijn voor zichzelf en de kinderen te kunnen zorgen. Wat kunnen hulpverleners doen?
Vrouwelijke hulpverleners
Vaak blijven de behoeften van moeders in kampen ongezien, omdat in veel culturen vrouwen niet openlijk spreken over vrouwgerelateerde problemen. De hulpverleners kunnen hierbij helpen door vrouwelijk hulpverleners in te zetten. Moeders kunnen dan hun problemen aankaarten bij een vrouw.
Luisteren naar de moeders
Door moeders te betrekken bij de planning en organisatie van de hulpverlening kan rekening gehouden worden met de behoeftes van het gezin. Vaak kunnen eenvoudige maatregelen, zoals het afleveren van de hulpgoederen tot bij de hutten/tenten vermijden dat moeders van gezinnen in het gedrag komen bij de distributies.
Bescherming tegen agressie
Er moet gezorgd worden voor een veilige omgeving in de kampen: verlichting rond wasplaatsen en toiletten. Het is belangrijk om houtskool of hout af te leveren in de kampen. Dit voorkomt dat vrouwen en meisjes tijdens het hout sprokkelen buiten het kamp worden aangevallen.